اخلاق در کلام معصومین - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٤٣ - سفارش پيامبرصلی الله علیه و آله و سلّم به ابوذر غفاري رحمه الله

كرده است. گفتم: آن سه چيست پدر و مادرم فدايت‌؟ فرمود: تقوايى كه او را از آنچه خداى عزّوجل حرام كرده بازدارد، و صبرى كه با آن نادانى ابلهان را دفع كند، و اخلاقى (خوش) كه به وسيله آن با مردم مدارا كند.

يَا أَبَاذَرٍّ، إِنْ سَرَّكَ أَنْ تَكُونَ أَقْوَى النَّاسِ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ عَزَّوَجَلَ، وَ إِنْ سَرَّكَ أَنْ تَكُونَ أَكْرَمَ النَّاسِ فَاتَّقِ اللَّهَ، وَ إِنْ سَرَّكَ أَنْ تَكُونَ أَغْنَى النَّاسِ فَكُنْ بِمَا فِي يَدِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَ أَوْثَقَ مِنْكَ بِمَا فِي يَدِكَ؛ يَا أَبَاذَرٍّ، لَوْ أَنَّ النَّاسَ كُلَّهُمْ أَخَذُوا بِهَذِهِ الْآيَةِ لَكَفَتْهُمْ‌ ﴿وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ‌﴾ ١؛ يَا أَبَاذَرٍّ، يَقُولُ اللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ: وَ عِزَّتِي وَ جَلَالِي لَا يُؤْثِرُ عَبْدِي هَوَايَ عَلَى هَوَاهُ إِلَّا جَعَلْتُ غِنَاهُ فِي نَفْسِهِ، وَ هُمُومَهُ فِي آخِرَتِهِ، وَ ضَمَّنْتُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ رِزْقَهُ، وَ كَفَفْتُ عَنْهُ ضِيقَهُ، وَ كُنْتُ لَهُ مِنْ وَرَاءِ تِجَارَةِ كُلِّ تَاجِرٍ؛

اى ابوذر، اگر دوست دارى قوى‌ترين مردم باشى بر خدا توكّل كن و اگر دوست دارى گرامى‌ترين مردم باشى از خدا پروا كن، و اگر دوست دارى بى‌نيازترين مردم باشى به آنچه كه در دست خداى عزّوجل است از آنچه كه در دست خودت است مطمئن‌تر باش. اى ابوذر، اگر همه مردم به اين آيه عمل كنند همين براى آنها كافى است: ٦هر كسي از خداوند پروا كند خداوند براى او گشايشى قرار مى‌دهد * و او را از جايى كه گمان ندارد روزى مى‌دهد و هر كسي بر خدا توكّل كند خدا براى او بس

[١] طلاق، ٢-٣