اخلاق در کلام معصومین - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣١٨ - چهار اصل زندگي

بدن آدمى عضوى كم سپاس تر از چشم و زبان نيست. مادر حضرت سليمان٧ به ايشان گفت: فرزندم، از خواب بپرهيز زيرا خواب (زياد)، تو را در آن روزى كه مردم به اعمال خود نيازمندند تهيدست مى گرداند.

وَ اقْنَعْ بِمَا قَسَمَهُ اللَّهُ لَكَ وَ لَا تَنْظُرْ إِلَّا إِلَى مَا عِنْدَكَ، وَ لَا تَتَمَنَّ مَا لَسْتَ تَنَالُهُ فَإِنَّ مَنْ قَنِعَ شَبِعَ وَ مَنْ لَمْ يَقْنَعْ لَمْ يَشْبَعْ، وَ خُذْ حَظَّكَ مِنْ آخِرَتِكَ، وَ لَا تَكُنْ بَطِراً فِي الْغِنَى وَ لَا جَزِعاً فِي الْفَقْرِ، وَ لَا تَكُنْ فَظّاً غَلِيظاً يَكْرَهُ النَّاسُ قُرْبَكَ، وَ لَا تَكُنْ وَاهِناً يُحَقِّرُكَ مَنْ عَرَفَكَ، وَ لَا تُشَارَّ مَنْ فَوْقَكَ وَ لَا تَسْخَرْ بِمَنْ هُوَ دُونَكَ، وَ لَا تُنَازِعِ الْأَمْرَ أَهْلَهُ، وَ لَا تُطِعِ السُّفَهَاءَ، وَ لَا تَكُنْ مَهِيناً تَحْتَ كُلِّ أَحَدٍ، وَ لَا تَتَّكِلَنَّ عَلَى كِفَايَةِ أَحَدٍ، وَ قِفْ عِنْدَ كُلِّ أَمْرٍ حَتَّى تَعْرِفَ مَدْخَلَهُ مِنْ مَخْرَجِهِ قَبْلَ أَنْ تَقَعَ فِيهِ فَتَنْدَم‌.١

به آنچه خداوند قسمت تو كرده قانع باش و به آنچه ديگران دارند چشم مدوز و آنچه را كه بدان نمى رسى آرزو نکن زيرا كسى كه قانع باشد سير مى شود و كسى كه قانع نباشد سير نمى شود و به فكر بهره آخرتت باش. در توانگرى سرمست مشو و در تهيدستى بيتابى نکن. در معاشرت با مردم، نه آن قدر خشن و بد اخلاق باش که مردم از نزديک شدن به تو خوششان نيايد و نه آنقدر ضعيف و فرومايه باش که هر کسي تو را مي شناسد و با تو بر خورد مي کند تو را تحقير کند. با بالاتر از خود نزاع مکن و پائين تر از خود را مسخره نکن. در كارها با اهلش منازعه

[١] بحار الانوار (بيروت)، ج‌٧٥، ص ٢٨٣