و در اِین‌باره متذکّر مِی‌شوم: از آنجا که ِیقِین نمودم اقدام به مجلس اربعِین که امروزه در بِین اِیرانِیان دربارۀ گذشتگانشان متداول است، قطعاً برخلاف رضاِی اولِیاِی دِین مِی‌باشد ـچنانچه در رساله‌اِی که در اِین مورد از اِین قلم منتشر گردِید روشن شده استـ اقدام به تألِیف رساله‌اِی در اِین مسئله نمودم و چه‌بسا با بِی‌مهرِی‌ها و کم‌لطفِی‌هاِیِی که جاِی ذکرش نِیست، مواجه شدم.

و نِیز رساله‌اِی در ردّ حجِّیت اجماع مطلقاً به رشتۀ تحرِیر درآوردم، درحالِی‌که اِین مسئله بِیش از هزار سال است که در بِین فقها محطّ بحث و نظر است، و از اِینکه موضوعِی تا اِین درجه از حسّاسِیّت مورد نقد و رفض قرار مِی‌گِیرد باکِی بر خود راه ندادم.

و هم‌چنِین رساله‌اِی در طهارت مطلق انسان از اِین خامه نگارش ِیافت که در اِین موضوع سابقه نداشته است و برخلاف فتواِی بِیش از هزار سال تارِیخ فقه صادر گشته است؛ که باز مورد بِی‌لطفِی جمعِی و اظهار نظرهاِی شعارگونه و عامِیانه قرار گرفت.

گرچه خود در آخر اِین نوشتارها لطف صاحبان فضل و قلم را در نقد و طرح نکات ارزشمند پاس داشتم، تاکنون مطلبِی به دست حقِیر نرسِیده است.

آِیا تمام اِینها مخالفت با سنّت دِیرِین و دِیدگاه مستمرّ عام نبوده است؟ چرا، بوده است؛ امّا نه از روِی حدس و گمان، و خِیال مِی‌کنم و اِین‌طور به نظرم مِی‌رسد و شاِید اِین‌چنِین باشد و بعضِی اِین‌گونه تفسِیر مِی‌کنند و...، بلکه براساس دلِیل و حجّت و استناد به همان مدارک و مراجعِی که ساِیرِین بدان‌ها مراجعه مِی‌کنند بوده است. همان رواِیت و حدِیثِی که براِی برخِی معناِیِی داشته است، براِی فرد دِیگر ممکن است معناِی دِیگرِی داشته باشد و آن فرد اوّل متوجّه نشده باشد؛ چه اشکالِی دارد؟ مگر ما ادّعاِی عصمت مِی‌کنِیم؟

افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٣٨٤ - آِیةالله العظمِی بروجردِی «بزرگوارِی علماء مانع از تحقِیق و فحص طلاّب نشود!»

آِیةالله العظمِیٰ بروجردِی: «بزرگوارِی علماء مانع از تحقِیق و فحص طلاّب نشود!»