من همان عيسى و شمعون هستم، و هركس مى خواهد محمد صلى الله عليه و آله و اميرالمؤمنين را ببيند، بداند كه من همان محمد و اميرالمؤمنين هستم، و هركه مى خواهد حسن و حسين را ببيند، بداند كه من همان حسن و حسين مى باشم، و هر كه مى خواهد امامان از ذريه حسين را ببيند، بداند كه من همان ائمه اطهار هستم. دعوتم را بپذيريد و به نزدم جمع شويد كه هرچه گفته اند و هرچه نگفته اند را به شما خبر مى دهم.[١]

اين حديث، دلالت دارد بر اينكه تمام صفات انبياى عظام و مكارم ائمه اطهار عليه السلام در وجود امام زمان ما- أرواحنا فداه- جمع است و از آن حضرت بروز مى كند، و نيز روايتى كه قبلًا از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله آورديم كه نهمين آنها قائمشان است و او ظاهر و باطن آنها است، بر اين معنى دلالت مى كند.

همچنين شيخ صدوق در كتاب كمال الدين به سند خود از ابوبصير روايت كرده كه گفت:

شنيدم حضرت ابوعبدالله صادق عليه السلام مى فرمود: سنت هاى پيغمبران عليه السلام و آنچه از غيبت ها برايشان واقع شد، در قائم ما اهل البيت نيز به طور كامل و صددرصد واقع خواهد شد.

ابوبصير گويد: عرض كردم يابن رسول الله، قائم شما اهل البيت كيست؟

فرمود: اى ابوبصير، او پنجمين از نسل فرزندم موسى است، او فرزند بهترين كنيزان است، غيبتى خواهد داشت كه در آن باطل كيشان به ترديد مى افتند، سپس خداوند عزوجل او را آشكار مى كند و به دست او شرق و غرب زمين را فتح مى نمايد و روح الله، عيسى بن مريم، از آسمان فرود مى آيد و پشت سرش نماز مى خواند ....[٢]

حال كه سخن به اينجا رسيد خوب است اين مطلب را [به نحو تفصيلى تر] بيان نمائيم.

١. شباهت به حضرت آدم عليه السلام‌

١- ١. خداوند، آدم را خليفه خود در تمام زمين قرار داد و او را وارث آن ساخت و در قرآن چنين فرمود:

إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً.[٣]

من در زمين خليفه اى قرار مى دهم.

و خداوند حضرت حجت عليه السلام را نيز وارث زمين خواهد ساخت و خليفه خود در زمين خواهد فرمود، چنانكه از حضرت ابى عبدالله صادق عليه السلام مروى است كه در تفسير آيه:

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ‌. ٥

خدا به كسانى از شما كه ايمان آورده اند و كارهاى شايسته كرده اند وعده داد كه در روى زمين جانشين ديگرانشان كند.

چنين فرمود:

او، قائم و اصحابش مى باشند و هنگام ظهورش در مكه، در حالى كه دست به صورت مى كشد، مى گويد: «الْحَمْدُلِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ ....[٤]

سپاس خداى را كه به وعده خود وفا كرد و زمين را به ارث ما درآورد».[٥]

و در حديث مفضل آمده كه خروج مى كند در حالى كه ابرى بالاى سرش سايه افكنده و در آن منادى ندا مى كند:

اين، مهدى، خليفه خدا است از او پيروى كنيد.

٢- ١. از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود:

آدم عليه السلام آنقدر بر فراق بهشت گريست تا اينكه (اشك) از دو گونه اش مانند آبراه هايى جارى شد.[٦]

از امام صادق عليه السلام نيز همين معنى روايت شده است.[٧]

حضرت قائم عليه السلام نيز، مانند آدم، گريه بسيار دارد، چنانكه در زيارت ناحيه از آن حضرت است كه، خطاب به جدش، حسين عليه السلام مى گويد:

شب و روز برايت ندبه مى كنم و به جاى اشك بر تو خون مى گريم.

٣- ١. درباره آدم، آيه نازل شده كه:

وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها.[٨]

خداوند تمام اسم ها را به آدم تعليم فرمود:

و اما قائم، خداوند آنچه به آدم آموخت به او نيز آموخته و اضافه بر آن هم مطالب ديگرى آموخته است، چه اينكه آدم بيست و پنج حرف از اسم اعظم را آموخته بود- چنان كه در حديث آمده است- و پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله هفتاد و دو حرف از آن را آموخت، و تمام امورى كه خداوند متعال به پيامبرش داده، به اوصياى آن حضرت نيز داده شده تا به مولاى ما حضرت قائم عليه السلام نوبت رسيد.

و در خبر صحيح ثقة اسلام كلينى از حضرت ابى عبدالله صادق عليه السلام مروى است كه فرمود:

آن علمى كه به آدم عليه السلام نازل شد ديگر برداشته نشد، و هيچ عالمى نمرده مگر اينكه علمش را به ارث گذاشته است؛ زمين، بدون عالم باقى نمى ماند.[٩]