ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٧ - محتواى زيارت آل ياسين
نكات ريزى هست كه به برخى از آنها فقط اشاره مىكنيم:
١). توقيع شريف با نام خدا شروع شده كه هر موضوع شايستهاى بايد با آن آغاز شود.
٢). در اوّلين فراز، با تعبير «لَا لِأَمْرِهِ يعْقِلُون» هشدار داده كه بايد انسان در امر خدا، تعقّل و تدبّر كند.
٣). در فراز دوم با تعبير: «حكمة بالغة»، اعلام نموده كه همه امور عالم تقدير خداوند حكيم و براساس حكمت بالغه الهى است.
٤). در فراز سوم اعلام فرموده كه هشدارها فقط براى باور داران، حالت تنبّه و توجّه ايجاد مىكند.
٥). در فراز چهارم برخود و بندگان صالح خدا درود فرستاده كه او ابوصالح پدر و سالار شايستگان است و همه شايستگان امّت فرزند او هستند و بايد به وظيفه فرزندى در مقابل پدر مهربان خود توجّه داشته باشند.
٦). آنگاه فرموده: «اگر خواستيد به وسيله ما به سوى خدا و به سوى ما توجّه كنيد ...»
امامان معصوم «وجهالله» هستند؛ هر كس بخواهد به سوى خداوند توجّه كند بايد به وسيله آن بزرگواران توجّه پيدا كند كه:
«من أراد الله بدأ بكم؛[١]
هر كس خدا را اراده كند، بايد با شما آغاز كند.»
٧). با تعبير «به سوى ما» ارائه طريق نموده كه توجّه به ائمّه (ع) نيز بايد با اذن و فرمان آنها و مطابق دستور آنها باشد، كسى حق ندارد كه به دلخواه خود به سوى آنها توجّه كند، بلكه بايد همه توجّهات طبق ضوابطى باشد كه آنها خود دستور دادهاند.
٨. با فراز «فَقُولُوا كَمَا قَالَ اللَّه» اعلام فرموده كه اين توجّه به فرمان خداست و خداوند منّان اين راه را فراراه مشتاقان و ارادتمندان گشوده است.
٩. با جمله «سلامٌ على آلياسين» بر همه قرائتهاى إلياسين خطّ بطلان كشيده و قرائت صحيح آيه شريفه را بيان فرموده است.
١٠). آنگاه راه صحيح توجّه و تسليم را تعليم فرموده است.
تعداد سلامهاى زيارت آلياسين
تعداد سلامهايى كه به تعبير «السّلام عليك» خطاب به حضرت بقيّةالله (عج) در زيارت آلياسين آمده، بنا به روايت صاحب احتجاج، ٢٢ سلام مىباشد. جز اينكه در نسخه چاپى احتجاج، ٢١ سلام مىباشد و يكى از سلامها ساقط است.[٢]
در اين چاپ كه با مقدّمه آيتالله سيّدمحمّد بحرالعلوم و تعليقات سيّدمحمّدباقر خِرسان چاپ شده، بعد از سلام پنجم، اين فراز افتاده است:
«السَّلَامُ عَلَيْكَ فِى آنَاءِ لَيْلِكَ وَ نَهَارِك»
ولى در همه منابعى كه زيارت آل ياسين از احتجاج طبرسى نقل شده، فراز بالا آمده است؛ از جمله:
١). «بحارالأنوار»، ج ٥٣، ص ١٧١؛ ج ٩٤، ص ٢؛ ج ١٠٣، ص ٨١.
٢). علّامه مجلسى، «تحفةالزّائر»، ص ٥٣٩.
٣). صدر الاسلام همدانى، «تكاليف الأنام»، ص ١٣٥.
٤). فقيه ايمانى، «فوز اكبر»، ص ٦٨.
امّا تعداد سلامها به تعبير «السلّام عليك ...» مطابق روايت ابنمشهدى ٢٦ سلام است، جز اينكه در نسخه چاپى «مزار كبير» يك فراز افتاده است. در اين نسخه كه با تحقيق جواد قيّومى چاپ شده، چنين آمده است:
«السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْإِمَامُ الْمَأْمُول؛[٣]
پيش از اين فراز بايد اضافه شود:
«السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْإِمَامُ الْمَأْمُون»
اين فراز در منابع زير موجود است:
١). سيّد بن طاووس، «مصباح الزّائر»، ص ٤٣١.
٢). علّامه مجلسى، «تحفةالزّائر»، ص ٥٤٥.
٣). همو، «بحارالأنوار»، ج ١٠٢، ص ٩٤.
نكته ديگرى كه در اين زمينه لازم به يادآورى است، اين است كه در فرازى از زيارت آلياسين، به روايت ابنمشهدى آمده است:
«السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا دَاعِى اللهِ وَ رَبَّانِى آيَاتِهِ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَابَ اللهِ وَ دَيَّانَ دِينِه»[٤]
در تعدادى از منابع، اين دو فراز با يكديگر خلط شده، به صورت يك فراز آمده و چنين شده است:
«السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا دَاعِى اللهِ وَ دَيَّانَ دِينِه»[٥]
محتواى زيارت آلياسين
زيارت آلياسين، همانند همه ادعيه و زيارات مأثور از معصومان (ع)، سرشار از حقايق تابناك اسلام و معارف والاى اهل بيت عصمت و طهارت (ع) مىباشد. از اين رهگذر، ورود به اين عرصه، به تدوين چند مجلّد كتاب حجيم نياز دارد كه از حوصله اين نوشتار بيرون است.
ما در اينجا، به تعدادى از شروحى كه به اين زيارت نوشته شده، به ترتيب تاريخ چاپ آنها اشاره مىكنيم:
١). «سلام بر پرچم برافراشته»؛ تأليف سيّد مجتبى بحرينى، در دو مجلّد.[٦]
٢). «ميثاق منتظران»، تأليف سيّد مهدى حائرى قزوينى، در دو مجلّد.[٧]
٣). «جرعهاى از زلال سرداب مقدّس»، تأليف سيّد فريد موسوى.[٨]
٤). «شرح زيارت آلياسين»، تأليف شيخ على كورانى، ترجمه مسلم خاطرى.[٩]
٥). «آلياسين»، تأليف اسماعيل شفيعى سروستانى.[١٠]
زيارت آلياسين دهها بار در ضمن مفاتيح الجنان به زبانهاى مختلف ترجمه و منتشر شده است.
در اينجا، فقط به تعدادى از ترجمههاى آنكه مستقلّاً چاپ شده و در كتابخانه نگارنده موجود بود، اشاره مىكنيم:
١). ترجمه مرحوم آيتالله زاده، متوفّاى ١٠ ربيع الثانى، ١٤٢٢ ه. ق.[١١]
٢). ترجمه آقاى حسينى.[١٢]