ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٨
زن روز
ث از فمينيسم، امروز به دليل كثرت مطالب موافق و مخالف آن، شايد آنقدرها همچون ساليان پيش، جذبكننده نباشد و تا حدودى از درجه به اصطلاح جنجالى بودن آن كاسته شده باشد. دو بيان احتمالى براى اين پديدهاى كه ديگر از حسّاسيتبرانگيزى آن، خبرى به لحاظ درگير كردن جامعه و خصوصاً قشر روشنفكر و دانشگاهى نيست، مىتوان در نظر گرفت؛ يكى اينكه مناقشات ناشى از مسائل فمينيسم در بافت جامعهاى دينى كه به دليل ناهمخوانىهاى ذاتى خود ايجاد تضاد و برخورد فكرى شديدى مىكرد، مورد حلّ و فصل قرار گرفته به نحوى كه مؤلّفهها و دكترينهاى فمنيسم نفوذ خود را در بين مردم از دست دادهاند. بيان ديگر اينكه كه در ساليان اخير، تحت سر و صداى عظيم و انبوه اطّلاعات و اخبار، تا حدّ شكلگيرى يك اشباع فكرى پيرامون اين نحله اجتماعى، آنقدر اين نام به گوش افراد جامعه آشنا شده كه تازگى و غريبگى آن از بين رفته است، با آنكه شايد هيچ تغييرى در ميزان فكر و فهم افراد از اين نحله ايجاد نشده باشد. نتيجه طبيعى اين اتّفاق، ويروسى شدن آرام و راحت جامعه است؛ در حالى كه بدن اجتماع، خود را بىنياز از مقاومت در برابر ويروس فمينيسم مىبيند. از اينرو، همه بيمارىها و نواقصى را كه در سيستم جامعه در اثر اين ويروس ايجاد مىگردد، مسئول خواهيم كرد به عوامل ناشناختهاى كه نمىدانيم گويى از آسمان، بر سرمان ناگهان نازل شدهاند.
اينجا مىخواهيم تبيين دوم را انتخاب كنيم؛ زيرا امروز مىبينيم كه چه بسا افرادى كه حتّى مخالف فمينيسم هستند، بيش از بسيارى از فمينيستهاى فعّال، در رفتار و گفتار، تابع آن هستند، هرچند نا آگاهانه و مشكل اصلى، دقيقاً همينجاست، آگاهى.
قرن نوزدهم و بيستم ميلادى، قرون تركتازى انسان غربىِ سرمست از شكوفايىها و پيشرفتها و كاميابىهاى به دست آمده در قرن هيجده بود. اين برهه، بستر شكلگيرى سرمايهدارى غربى به صورتى كه امروز مىشناسيم، به مدد پيشرفت ماشين و توليد سود اضافه كلان بود. «انسان كاپيتاليستى» كه اكنون ديگر به هيچ مذهبى، جز مذهب «مركانتيليسم» قائل نيست. اصل اساسى براى او در زندگىاش، سود بيشتر براى سود بيشتر است و از طرفى هدايت اجتماعى و پشتيبانى از علوم و عالم هم در چنگ قدرت اوست؛ زيرا ابزار توليد و قدرت را در اختيار دارد. او اكنون مجهّزتر از هر زمانى، توسط پيچيدهترين روشها به سرمايه آورى خود مىپردازد كه اين مستلزم چپاول و غارت