«راز برهنگى در عصر غلبه تكنولوژى»، عنوان برگزيده براى گفت‌وگويى است در حوزه مطالعات فرهنگى كه توسط يكى از مراكز تحقيقى و پژوهشى با استاد شفيعى سروستانى به انجام رسيده است. اين گفت‌وگوى خواندنى، در دوبخش براى خوانندگان عزيز نشريه موعود تنظيم گرديده و ارائه مى‌شود.

\* با تشكّر از شما براى قبول انجام يك گفت‌وگو درباره مشكلات و ناهنجارى‌هاى جنسى منتشر در ميان گروه‌هايى از مردم، چنان‌كه مى‌دانيد مسئله‌اى كه جامعه امروز ايرانى در سطحى و جامعه جهانى در سطحى وسيع‌تر با آن روبه‌رو و به آن مبتلا هستند، ناهنجارى‌هاى جنسى است. ازاين‌رو مى‌دانيم كه با پديده‌اى شناخته شده روبه رو هستيم و به اين پديده، از منظرهاى گوناگون توجّه شده است و هر كس به اتّكاى دارايى‌ها و دانايى‌هاى خود، سعى كرده كه پيشنهادى براى رفع ناهنجارى بدهد. مى‌دانيم كه عموماً اهل فضل و علم هم بر آن هستند كه با مجموعه پيشنهادهايى كه ارائه مى‌كنند و با مدد گرفتن از همه قواى موجود در كشور، اعمّ از رسانه ها، آموزش و پرورش، خانواده‌ها و غيره، با اين مطلب، يعنى مشكلات جنسى بارز شده در سطوح مختلف جامعه، مبارزه، از افزايش آن جلوگيرى و تأثيرات منفى بارز شده آن را معالجه كنند و به نحوى و به نوعى، جامعه و مخصوصاً جوانان را به سمت سلامت جنسى و سلامت اخلاقى ببرند. از شما درخواست مى‌كنيم ضمن بيان دريافت خودتان از موضوع و ماهيت آن، بفرماييد براى اصلاح اين وضع چه بايد كرد و از كجا بايد شروع نمود؟

من هم از شما سپاسگزارم كه به چنين امرى توجّه نشان داده‌ايد. نگرانى شما، نگرانى پسنديده‌اى است. احساس درد و رنج دراين باره هم شايسته است و از آنجا كه همه ما مسلمان هستيم و در سرزمين‌هاى اسلامى زندگى مى‌كنيم و همواره سعى داريم از منظر فردى مذهبى، به جهان پيرامونمان بنگريم، اين دغدغه كه به جانمان مى‌افتد، كاملًا به حق و به جا است. اينكه سازمان‌ها و اشخاصى بر آن مى‌شوند تا با تتبّع در اين باره، ساحت‌هاى مختلف مسئله را كشف كنند و متناسب با كشفياتشان به راه حل برسند و نسخه‌اى براى درمان ارائه نمايند نيز پسنديده است؛ امّا سخن من، سخن ديگرى است كه عرض مى‌كنم؛ اگر چه ممكن است به مذاق چندان خوش نيايد.

چنان‌كه فرموديد، طىّ يكى دو دهه اخير، به معضل و ناهنجارى اخلاقى خاصّى كه جامعه امروز ايرانى در سطحى و جامعه جهانى در سطحى وسيع‌تر با آن روبه‌رو و به آن مبتلا هستند، از منظرهاى مختلف توجّه شده است و پيش از ما انديشمندان جوامع مختلف غربى نيز به اين پديده توجّه كرده‌اند. درواقع ما با مسئله و ناهنجارى شناخته شده‌اى كه با گذر زمان فراگير و همه گير شده است، روبه‌روييم. به همين سبب، هر گروه به اقتضاى نگرش و تعلّق‌خاطر ويژه خود، مسئله را شناسايى، تحليل ارائه كرده و برايش نسخه پيچيده است.

از ابتداى كلام شما بر مى‌آيد كه به موضوع «سلامت جنسى» و آنچه از زبان سازمان‌هاى بهداشت جهانى صادر شده است، توجّه داريد. از اين معنا، نكته‌اى ظريف بيرون مى‌آيد و آن اين است كه مسئله و ناهنجارى به وجود آمده، پيش از آنكه مربوط و مخصوص جامعه ايرانى و مسلمان ما باشد، واقعه‌اى است كه از ميان جوامع غربى شروع شده و به تدريج دامن گسترده است. پس معلوم مى‌شود كه پيش از ما و قبل از آنكه جامعه ما در دهه چهارم پس از انقلاب اسلامى با اين مطلب مواجه شود، ساير جوامع، به ويژه جوامع غربى، بيش از ما و پيش از ما با اين موضوع روبه رو شده‌اند و حسب همين امر است كه جامعه جهانى و حتّى سازمان‌هاى جهانى، گفت‌وگو دراين‌باره را شروع كرده و بر آن شده اند تا با شناسايى بيمارى، براى معالجه بيماران مبتلا نسخه پيچيده و راه حل ارائه كنند.

اعلام «روز جهانى سلامت جنسى»، در سيزدهم شهريور ماه، مصادف با چهارم سپتامبر ٢٠١٠ م.، توسط انجمن سلامتى جنسى(WSH) و ارائه تعريف از سلامت جنسى، خود حكايت از شيوع ناهنجارى در رفتارهاى جنسى در سطح جهانى و آشفتگى مناسبات جنسى در ميان مردم جهان مى‌كند؛ به گونه اى كه ديگر هيچ حدّ و مرزى ملاحظه نشده و حتّى تعريف واحد و پذيرفته شده از سلامت جنسى، ملاك گفت‌وگو در اين‌باره و در ميان جوامع مختلف نيست.

شعار اوّلين گردهمايى اين موضوع در سال ٢٠١٠ م. عبارت بود از «بياييد درباره‌اش صحبت كنيم»، بايد يا موضوع سكس، به عنوان يك تابو، در جوامع مختلف مبارزه و ضرورت گفت‌وگو در خصوص مسائل جنسى را مطرح كرد.

البتّه بايد توجّه داشت كه تعريف آنها (غربيان) از «مسئله جنسى»، «سلامت جنسى» و سرانجام «اخلاق جنسى»، با آنچه كه در حوزه فرهنگ دينى در شرق اسلامى بيان مى‌شود، كاملًا متفاوت است؛ يعنى همه دريافت‌ها از يك منشأ واحد سرچشمه نمى‌گيرد.

وقتى منشأ و مبدأ موضوعى متفاوت باشد، لاجرم غايت و مقصد هم متفاوت مى‌شود و در نتيجه بروز تفاوت‌ها، نسخه‌هاى متفاوتى براى علاج بيمارى پيچيده مى‌شود.

بين ما و آنها صورت مسئله (ناهنجارى درمناسبات جنسى) مشترك است. حدّاقل در اين شرايط تاريخى. شايد در آينده، ما هم همين شرايط آنها را هم با كمى فاصله تجربه كنيم. دست كم طىّ دويست سال اخير، ما و آنها در شرايط تاريخى واحدى به سر نبرده‌ايم؛ از اين روست كه عرض مى‌كنم: مسئله ناهنجارى جنسى درصورت، ميان جامعه ما و غربيان مشترك است. در هر دو جامعه، صورت مسئله، ناهنجارى در روابط جنسى و خروج از اعتدال و قواعد و سنن پذيرفته شده ميان مردم است؛ امّا منشأ بروز مسئله، مشترك نيست. حسب همين امر، هر جامعه‌اى الزاماً بايد در نسخه پيچيدن براى علاج ناهنجارى، با مراجعه به مبادى و مقاصد مورد نظر خودشان عمل كنند.

از همين روست كه عرض مى‌كنم، مراجعه به نسخه پيچيده شده غربيان، به دليل تفاوت در مبادى و غايت دو حوزه فرهنگى (ميان ما و غربيان)، نمى‌تواند كارسازى كند و نبايد اميد داشته باشيم كه وقتى نسخه آنها را به نحوى و به نوعى براى جامعه خودمان پيچيديم و آن‌