«... لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَ ما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلا تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنْفُسَكُمْ ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَ ما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ؛[١]

... كار از كار گذشت [و داورى صورت گرفت‌] در حقيقت خدا به شما وعده داد، وعده راست و من به شما وعده دادم و با شما خلاف كردم و مرا بر شما هيچ تسلّطى نبود، جز اينكه شما را دعوت كردم و اجابتم نموديد، پس مرا ملامت نكنيد و خود را ملامت كنيد. من فريادرس شما نيستم و شما هم فريادرس من نيستيد، من به آنچه پيش از اين مرا [در كار خدا] شريك مى‌دانستيد، كافرم. آرى ستمكاران عذابى پردرد خواهند داشت.»

پى‌نوشت‌ها:

[١].Dr .Faustus .

[٢].Christopher Marlow .

[٣].Mephisto philis .

[٤]. دكتر فاستوس، ترجمه لطفعلى صورتگر، ص ٤٢.

[٥]. سوره يس (٣٦)، آيات ٦٠- ٦٣.

[٦]. همان، آيه ٦٤.

[٧]. سوره ابراهيم (١٤)، آيه ٢٢.

معرفى ابليس به زبان خود

امام هادى (ع) روزى ابليس را ديد و از او پرسيد كه چه كسى هستى؟ ابليس گفت:

من قابيل و كشنده فرزند آدم به نام هابيل هستم. من با نوح پيامبر در كشتى سوار شدم (براى تباهى آنها و هلاكت اهل كشتى) و من كشنده شتر صالح پيامبرم. من موجب به آتش انداختن ابراهيم هستم. من نقشه قتل يحيى را كشيدم. من سبب قتل زكريّا با ارّه شدم. من روان كننده لشكر فرعون به رود نيل شدم كه آنها غرق شوند. من جادوگران را راضى نمودم كه با موسى درگير شوند و آنها را راهنمايى نمودم، من سازنده گوساله سامرّى بودم. من مردم را در جنگ حنين براى كشتن پيامبر اكرم جمع كردم. من حسادت را در دل امّت در روز سقيفه انداختم (تا غصب خلافت حضرت على (ع) بشود) من محمل عايشه را در جنگ جمل با على (ع) بستم. من در لشكر معاويه در جنگ صفّين، كارساز بودم من در روز عاشورا، در كربلا لشكر يزيد را تشويق مى‌كردم در ريختن خون حسين بن على (ع) و اصحابش. من امام اهل نفاق هستم. من نابود كننده اقوام اوّلين بودم و گمراه كننده اقوام آخرين هستم. من از آتش، نه از خاك خلق شده‌ام. من مورد خشم خداوند تا آخر خلقت هستم.

سپس امام هادى (ع) فرمود:

«تو را به خدا قسم! اعمالى كه موجب تقرّب به خدا مى‌شود، بيان كن.»

ابليس گفت:

در دنيا با قناعت زندگى كن و براى نجات در آخرت، به محبّت علىّ بن ابى‌طالب (ع) تمسّك بنما و به دشمنى با دشمنان آن حضرت زندگى كن. به درستى كه خدا را در هفت آسمان عبادت كرده و در هفت زمين معصيت نمودم و در اين عمر طولانى يافتم كه هر فرشته مقرّبى و هر پيامبر مرسلى با محبّت علىّ بن ابى‌طالب (ع) به خداوند جهان تقرّب مى‌جويد.

منبع: كتاب طوالع الانوار، ص ١٦٦.