ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٤ - دامن زدن به دروغگويى
يكى از روشهاى شيطان، ايجاد درگيرى و دعوا ميان برادران و خويشاوندان است. حضرت يوسف (ع) بر هم خوردن ميان خود و برادرانش را به شيطان نسبت مىدهد و مىفرمايد:
«... أَنْ نَزَغَ الشَّيْطانُ بَيْنِي وَ بَيْنَ إِخْوَتِي ...؛[١] شيطان ميان من و برادرانم فتنه كرد.»
امام على (ع) با اشاره به آنچه كه پشت اقوام را شكست، عزّت را از ميان آنان ربود و لباس كرامت را از اندامشان برانداخت، مىفرمايند:
«و از كارهايى كه پشت آنها را شكست و قدرت آنها را در هم كوبيد، چون كينهتوزى با يكديگر، پر كردن دلها از بخل و حسد به يكديگر، پشت كردن و از هم بريدن و دست يارى از هم كشيدن، بپرهيزيد و در احوال مؤمنان پيشين انديشه كنيد ...»[٢]
- وعده فقر:
«الشَّيْطانُيَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ؛[٣]
شيطان شما را از تهىدستى بيم مىدهد و شما را به زشتى وامىدارد؛ و (لى) خداوند از جانب خود، به شما وعده آمرزش و بخشش مىدهد و خداوند گشايشگر داناست.»
- دامن زدن به دروغگويى:
«هَلْأُنَبِّئُكُمْ عَلى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّياطِينُ تَنَزَّلُ عَلى كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ؛[٤]
آيا شما را خبر دهم كه شياطين بر چه كسى فرود مىآيند؟ بر هر دروغزن گناهكارى فرود مىآيند!»
دروغ، حسد، غيبت، ريا و ... در زمره مهمترين نجاساتى هستند كه از مجراى آنها شياطين بر صفحه قلب و مغز و زبان و جوارح آدميان سوار شده و اغواگرى مىكنند و احكام خود را بر آنها حمل مىنمايند.
امام درباره اسباب سقوط امم مىفرمايند:
«مردم! گويا به خيانت و كينهورزى اتّفاق داريد و در رفتار رياكارانه، گياهان روييده از سرگين را مىمانيد. در دوستى با آرزوها به وحدت رسيدهايد و در جمعآورى ثروت به دشمنى پرداختيد، شيطان شما را به سرگردانى افكنده و غرور شما را به هلاكت مىكشاند، براى خود و شما، از خدا يارى مىطلبم.»[٥]
اينچنين نيست كه شيطان و جنودش تنها به سراغ انسانها مىروند؛ بلكه دو گروه از مخلوقات جنّى و انسى، در معرض عمل و تصرّف شيطان و جنود خبيث شيطانى قرار مىگيرند.
ميدان عمل شيطان و كاركرد او، فقط ادراك انسان است و آرام با بازيچه قرار دادن عواطف و احساسات و القاى اوهام و افكار باطل در نفس انسان، زمينهها و ميادين عمل خود را گسترش مىدهد؛ ليكن انسان قادر به تشخيص افكار و اوهامى كه حامل وساوس شيطان است، نبوده و هماره گمان مىكند كه همه افكار و آراء متعلّق به خود اوست.
هنگامى كه جسم، در برابر تابش تند آفتاب تابستان، سرماى گزنده زمستان و ويروس منتشر در هوا، مصونيّت نداشته باشد، لاجرم گرمازده، سرمازده يا بيمار مىشود و ناگزير تبعات سخت اين همه را تاب مىآورد و گاه اين عوارض او را تا تجربه مرگ نيز مىكشد.
فراخوانى شيطان، بىشباهت به فراخوانى سرما و گرما و بيمارىهاى منتشر در محيط اطراف نيست، وقتى كه بىحفاظ و مانع و بىمصونيّتبخشى، خود را در معرض آنها قرار مىدهيم.
پىنوشتها:
[١]. سوره توبه (٩)، آيه ٢٠.
[٢]. نهج البلاغه، ص ٣٩١.
[٣]. همان، خ ١٩٢؛ ص ٣٨٧.
[٤]. همان، ص ٣٨٥.
[٥]. سوره اعراف (٧)، آيه ١٧.
[٦]. نهج البلاغه، ترجمه على دشتى، خ ١٩٢، ص ٣٨٣.
[٧]. سوره حشر (٥٩)، آيه ١٦.
[٨]. سوره يوسف (١٢)، آيه ١٠٠.
[٩]. نهج البلاغه، خ ١٩٢، ص ٣٩٣.
[١٠]. سوره بقره (٢)، آيه ٢٦٨.
[١١]. سوره شعراء (٢٦)، آيات ٢٢١- ٢٢٢.
[١٢]. نهج البلاغه، خ ١٣٣، ص ٢٥٣.