ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٨ - عوالم سه گانه
عوالم سه گانه
برخى مبلّغان و معلّمان دينى، عموماً در وقت انذار و تبشير و بيان اوامر و نواهى الهى، نتايج عمل به معروف و ترك منكر را معطوف به قيامت كبرا و در وقت حاضر آمدن انسان پاى ميزان عدل الهى مىكنند، از اين رو، مردم در اشتباه افتاده، اوّلًا از تأثير اعمال معروف يا منكر در دنيا و مشاهده نتايج عمل در همين دوران زندگى، غفلت مىورزند و ثانياً از شكلگيرى آينده (حيات جهنّمى يا بهشتى) در همين زمان و بر كشيدن غرفههاى بهشتى يا دركات جهنّمى در همين دوران حيات بىخبر مىمانند.
از آنجا كه پردههاى بركشيده شده و حجابهاى افتاده بر چشمها و گوشها مانع از مشاهده عوالم برزخى براى عموم مردم- به استثناى افرادى معدود- است، اين شبهه به وجود آمده كه اين عوالم، پس از پشت سر گذاشتن عالم و نشأ دنيا واقع خواهد شد؛ در حالى كه اين عوالم، به صورت موازى و با هم حاضرند و بشر در حقيقت، نه تنها در آن عوالم سير مىكند و بر آن عوالم- به سهم خودش- تأثير مىگذارد؛ بلكه آينده برزخى و قيامتى خود را هم مىسازد.
از آيات بسيارى دريافت مىشود كه ساير عوالم (برزخ و قيامت) هم اكنون موجود و جارىاند؛ اگرچه چشم ظاهربين انسان از مشاهده آنها غافل است. چنانكه مىفرمايد:
«يَعْلَمُونَظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ؛[١]
از زندگى دنيا ظاهرى را مىشناسند و حال آنكه از آخرت غافلند.»
در آيه كريمه ديگرى از سوره تكاثر بر مشاهده دوزخ براى صاحبان علم اليقين اشاره دارد و مىفرمايد:
«كَلَّالَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ- لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ- ثُمَّ لَتَرَوُنَّها عَيْنَ الْيَقِينِ؛[٢]
هرگز چنين نيست اگر علماليقين داشتيد. به يقين دوزخ را مىبينيد. سپس آن را قطعاً به عيناليقين درمىيابيد.»
حجابهاى گناه مانع از تجربه علم اليقين و لاجرم تماشا و ديدار عوالم برزخى و قيامتى در حيات دنيا مىشود، اگر چنين نبود، درباره نتيجه عمل آنان كه مال يتيم را مىخورند، نمىفرمود: «إِنَّالَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعِيراً؛[٣] در حقيقت كسانى كه اموال يتيمان را به ستم مىخورند، جز اين نيست كه آتشى در شكم خود فرو مىبرند و به زودى در آتشى فروزان درآيند.»
حضرت رسول اكرم (ص) در سفر معراج، مراتب جهنّم و بهشت و نعمات خداوندى را كه براى پرهيزكاران آماده شده، ديدند. در رواياتى از سوى حضرات معصومان (ع) آمده است كه:
«ما أولئك منا و لا نحن منهم من أنكر خلق الجنة و النار؛[٤]
از ما نيست كسى كه منكر وجود فعلى بهشت و دوزخ باشد.»
حارثه بن مالك در جواب پيامبر اكرم (ص) كه از او پرسيدند: «كيف اصبحت؟» عرض كرد: اصبحت موقناً ...؛ [صبح كردم؛ در حالى كه به يقين رسيده بودم.» آنگاه حضرت پرسيدند: «علامت يقين تو چيست؟» عرض كرد: ... گويا اهل بهشت را مشاهده مىكنم كه از نعمتهاى الهى بهره برند ... و گويا اهل جهنّم را مىنگرم كه در آن معذّبند و فرياد برمىآورند. گويا اكنون صداى نعره آتش در