ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٨ - راه هاى مقابله عملى با شيطان
راههاى مقابله عملى با شيطان
براى مقابله با وسوسههاى شيطانى، ابتدا بايد دشمن را مهار كرد و سپس او را به عقب راند و در گامهاى نهايى او را به اسارت كشيد. در اين جهت سياستهاى اصولى در مبارزه با وسوسههاى شيطانى عبارتند از:
١. نگهبانى و مراقبت: شيطان با جان ما سر و كار دارد. از اين رو بايد از آن حراست كنيم. راه مراقبت عبارتند از:
الف) تقواپيشگى: قرآن مجيد تقوا را لباسى بر اندام جان آدمى مىداند كه آن را به خوبى مىپوشاند و حفظ مىكند: «لباس التّقوى ذلك خير؛ بهترين جامه تقوا است».[١] امام على (ع) تقوا را دژى نفوذناپذير مىداند كه رخنه در آن ممكن نيست.[٢]
ب) كنترل ورود و خروج: زبان، چشم، گوش، فكر و همه اعضا و جوارح، درهاى ورودى به قلبند. پس بايد اينها را كنترل كرد.
همانطور كه در حديثى آمده كه از حضرت اميرالمؤمنين (ع) سؤال كردند:
چگونه به اين مقامات عاليه رسيدى يا اميرالمؤمنين؟ حضرت فرمود:
«به نشستن درِ خانه قلب كه همان مراقبت است.»
در حديث نبوى آمده كه فرموند:
«اگر نبود اينكه زياد صحبت مىكنيد و اينكه در دل و قلب شما، رفت و آمدهاى باطل مىشود، هر آينه آنچه من مىبينم، شما هم مىديديد و آنچه من از (امور باطن و ملكوت) مىشنوم، شما هم مىشنيديد.»
امر مراقبت، خصوصاً براى سالكينِ طريقِ معنى و طالبين كمالات معنوى و روحى، بسيار مهمّ و خطير است، اميرمؤمنان (ع) در حديثى فرمودند:
«به درستى كه شياطينى دور قلب انسان جمع مىشوند، براى وسوسه و القاء باطل، كما اينكه مگسها دور زخم و دمل جمع مىشوند كه اگر جلوگيرى نشود، فساد و تباهى صورت مىگيرد (با تسلّط شياطين بر قلب و اراده انسان).»
ج) محاسبه: بعد از كنترل، نوبت به محاسبه مىرسد؛ يعنى براى جبران ضعفها و برنامهريزى براى آينده ارزيابى لازم است.
٢. واكنش مناسب: در برابر هر وسوسهاى بايد واكنش مناسب صورت گيرد.
براى رهايى از وسوسههاى شيطانى بايد مواظب دامهاى او بود. يكى از دامهاى خطرناك شيطانى، محبّت به دنيا است. امام على (ع) مىفرمايد:
«از دنيا حذر كن؛ زيرا دام شيطان و جايگاه فساد ايمان است.»
پيامبر اكرم (ص) مىفرمايد:
«دشمنان تو از جنّ، ابليس و سپاهيان او است. پس اگر نزد تو آمد و گفت: فرزندت مُرد، به خود، بگو: زندگان براى مردن آفريده شدهاند. اگر آمد و گفت: مال تو از دست رفت، بگو: ستايش خداى را كه مىدهد و مىگيرد و زكات را از من برد. اگر آمد و گفت: مردم به تو ستم مىكنند؛ ولى تو ستم نمىكنى. بگو: روز قيامت آنان كه ستم كردند، گرفتارند. اگر آمد و گفت چه قدر نيكى مىكنى؟ بگو: گناهان من بيش از نيكىهاى من است. اگر آمد و گفت: چقدر نماز مىگزارى؟ بگو: غفلت من از نمازهايم بيشتر است. اگر آمد و گفت: