حضرت حجّت (ع) را حضرت حق، در دل‌هاى پاك اهل ايمان كِشت تا با صادق‌ترين و راسخ‌ترين عقيده‌ها و برترين كردارها آبيارى و درختى تناور گردد. ريشه و تنه آن درخت مبارك، آنچنان محكم و پابرجاست كه هرگز قد خم نكند. هيچ تندبادى شاخه‌هاى بى‌شمارش را كه به عدد شيعيان است، نلرزاند و نشكند، و هر برگى از آن، به پهناى اقيانوس‌ها گسترده كه تمامت ياورمندان و پيروانش را در سايه و چتر حمايت خود گيرد.[١]

بلنداى درخت طوبى و سدرةالمنتهى، آسمان‌ها را بشكافد و تا «قابَقَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى‌» خودنمايى كند؛ بدين سبب، دست يازيدن و چنگ در انداختن به آن، فرشيان را به عرش رساند و بدان جا فرودشان آرد و در برزخ و رستاخيز، از نسيم و طراوتش شادمان باشند و در سايه‌اش بياسايند.

امام صادق (ع)، در تفسير آيه شريفه‌ «أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ؛ آيا نديدى چگونه خداوند كلمه طيبه و گفتار پاكيزه را به درختى پاكيزه مثال زده كه ريشه آن [در زمين‌] ثابت و شاخه آن در آسمان است؟!»[٢] فرمود: «مقصود، نبى اكرم و پيشوايان پس از او (ع) هستند كه اصل ثابت و پابرجايند، و مقصود از «فرعها» ولايت آن سروران است كه بايد به آن گردن نهاد و پذيرفت».[٣]

محمد بن سليمان از امام صادق (ع)، درباره تفسير آيه شريفه‌ «عِنْدَسِدْرَةِ الْمُنْتَهى‌»[٤] پرسيد؛ امام اين آيه شريفه را خواند: «أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ»[٥] سپس فرمود: «رسول خدا، بن و ريشه، امير مؤمنان (ع)، تنه، حضرت فاطمه فرع و پيشوايانى از دودمانشان (ع) شاخه‌ها و پيروان آنان، برگ‌هاى آن درختند». سليمان پرسيد: فدايت شوم! نام‌گذارى آن درخت به «سدرةالمنتهى» به چه اشارت دارد؟ فرمود: «به خدا سوگند! دين، به آن پايان مى‌پذيرد. كسى كه از آن بهره‌اى نگيرد، اهل ايمان و از پيروان ما نيست».[٦]

بهشت و دوزخ، اكنون برپا است و شب معراج، مهم‌ترين رسولان (ص) آنجا سير كرد و نعمت‌ها و كيفرهايش را از ديدگان عزيزش گذراند. [٧] و اينها همگى تجسم و بازتاب روان و رفتار آدميان در اين سرا است.

آنچه قرآن كريم و روايات روشنگر، براى تشويق و بيم بندگان، در اين گستره در وصف آن گزارش دهند، همه در اين جهان خاكى، بذرافشانى و تحفه‌اش از اينجا فرستاده شود، تا در واپسين جهان برويد و به يكديگر بپيوندد و بوستانى دل‌انگيز و قصرهايى سر به فلك كشيده با جوى‌هايى لبريز از آب و شير روان بسازد و همدمى عرشيان و هزاران احسان ديگر كه چشمى هرگز نديده و زبان و قلمى را ياراى ترسيمش نباشد، به ارمغان آرد و دشمنى با آل على (ع) نيز آتش دوزخ و درخت زقّوم و كيفرهاى گوناگون گردد كه نهيب و بيم آن وصف‌ناپذير است و در خردها نگنجد.

با غواصى در رواياتِ گزارش شده در اين باره كه پاره‌اى از آنها از پيش رويمان گذشت، مى‌توان گفت: «درخت طوبى و سدرة المنتهى در بهشت تنديس دلدادگى و حقيقت ولايت و سرسپارى بر آستان نورافروز جهان، حضرت مهدى (ع) و نياكان پاكش است كه اساس هر پاكى و خوبى است و در عمق دل‌هاى رستگاران و پيراستگان، ريشه‌اى استوار دوانيده و شاخ و برگش تا افلاك رسد و ميوه خداپرستى و فروتنى، ره‌آوردش خواهد بود.

امام صادق (ع) فرمود: «طوبى، سزاوار كسى است كه در دوران غيبت قائم (ع) از ما خاندان، به فرمان‌هاى ما چنگ زند و قلب وى، پس از ره يافتن، در انحراف نيفتند. پرسيدند: طوبى چيست؟ فرمود: درختى است در بهشت كه در خانه على بن ابى طالب (ع) ريشه دوانيده است. مؤمنى نيست جز آنكه در سراى او، شاخه‌اى از شاخه‌هاى آن درخت هست.[٨]

در زيارت حضرت ولى عصر (ع) با اين نام مبارك، درود مى‌فرستيم: «درود بر تو اى بيننده درخت طوبى و سدرة المنتهى!»[٩]

اين نام با توجه به آنچه نگاشتيم- پرده از آن برمى‌دارد كه آن حضرت با ديدگان عين‌اللّهى خويش بر تمام هستى، از دل خاك تا فراتر از افلاك، بر درخت طوبى و سدرةالمنتهى كه در آسمان هفتم جاى دارد،[١٠] ناظرند و آن حجت خدا، به محبت در قلب و جان مردمان و ياوران خود، آگاه و دانا است. بنابراين، دورويى و صداقت در پيش او نهان نماند.

امام صادق (ع) در تفسير آيه شريفه: «وَكَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ؛[١١] و اينچنين، ملكوت آسمان‌ها و زمين و حكومت مطلقه خداوند بر آنها را به ابراهيم نشان داديم؛ [تا به آن استدلال كند،] و اهل يقين گردد»، فرمود: «براى حضرت ابراهيم، حجاب‌هاى هفتگانه آسمان‌ها و زمين كنار رفت تا فراتر از عرش را نگريست و براى حضرت محمد (ص) نيز چنين شد و من مى‌نگرم به صاحب شما و پيشوايان پس از او (ع) كه براى همه آنها چنين است».[١٢] و در جاى ديگر فرمود: «ما هر كسى را ببينيم، حقيقت ايمان، يا دورويى‌اش را مى‌يابيم و پيروان ما با نام و نشان خود و نياكانش نوشته شده است».[١٣] امام باقر (ع) نيز فرموده است: «ما ديدگان خدا در ميان آفريدگان اوييم [=چيزى از چشم ما پنهان نيست‌].[١٤]