٤. در روايت ديگرى كه از پيامبر خاتم (ص) نقل شده، رنگ چهره و اندام امام مهدى (ع) چنين توصيف شده است: «مهدى مردى از فرزندان من است رنگ [چهره‌] او رنگ عربى و اندام او اندام اسرائيلى است بر گونه راست او خالى است كه همانند ستاره درخشان است».[٣]

٥. با توجه به همه ويژگى‌هاى ياد شده است كه پيامبر اسلام در وصف امام مهدى (ع) مى‌فرمايد: «مهدى، طاووس اهل بهشت است».[٤]

٦. امام باقر (ع) از پدرش و جدش روايت مى‌كند كه روزى امام على (ع) در حالى كه بالاى منبر بود، فرمود: «از فرزندان من در آخرالزمان، مردى ظهور مى‌كند كه رنگ [صورتش‌] سفيد متمايل به سرخى و سينه‌اش فراخ و ران‌هايش ستبر و شانه‌هايش قوى است و در پشتش دو خال است، يكى، به رنگ پوستش و ديگرى، مشابه خال پيامبر اكرم- درود خدا بر او و خاندانش باد-».[٥]

٧. امام رضا (ع) نيز در بيان صفات و ويژگى‌هاى امام عصر (ع) مى‌فرمايد: «قائم كسى است كه در سن پيرمردان و با چهره جوانان قيام كند و نيرومند باشد تا بدان‌جا كه اگر دستش را به سوى بزرگ‌ترين درخت روى زمين دراز كند، آن را از جاى بركند و اگر بين كوه‌ها فرياد برآورد، صخره‌هاى آن فروپاشد».[٦]

٨. حضرت رضا (ع) در روايت ديگرى، در پاسخ اباصلت هروى كه از ايشان پرسيد:

«نشانه‌هاى قائم شما هنگام ظهور چيست؟» مى‌فرمايد: «نشانه‌اش اين است كه در سن پيرى است، ولى منظرش جوان است، به گونه‌اى كه بيننده مى‌پندارد چهل ساله يا كمتر از آن است. نشانه ديگرش آن است كه به گذشت شب و روز پير نشود تا آنكه اجَلش فرا رسد».[٧]

٩. ابراهيم بن مهزيار نيز كه به شرف ملاقات امام مهدى (ع) رسيده است، در بيان خصال آن امام مى‌گويد: «او جوانى نورس و نورانى و سپيد پيشانى بود با ابروانى گشاده و گونه‌ها و بينى كشيده و قامتى بلند و نيكو چون شاخه سرو. گويا پيشانى‌اش ستاره‌اى درخشان بود و برگونه راستش، خالى بود كه مانند مشك و عنبر بر صفحه‌اى نقره‌اى مى‌درخشيد. بر سرش، گيسوانى پرپشت و سياه و افشان بود كه روى گوشش را پوشانده بود. سيمايى داشت كه هيچ چشمى برازنده‌تر و زيباتر و با طمأنينه‌تر و باحياتر از آن نديده است».[٨]

١٠. على بن ابراهيم بن مهزيار اهوازى كه بيست مرتبه به شوق ديدار امام مهدى (ع) به حج مشرف شد و سرانجام نيز به توفيق ديدار آن حضرت دست يافت، در گزارش ديدار خود چهره و قامت دلرباى امام را اين‌گونه توصيف مى‌كند: « [رخسار] او [در لطافت‌] مانند [گل‌هاى‌] بابونه [و در رنگ، مانند] ارغوان بود كه بر آن شبنم نشسته و [شدت سرخى‌اش را] هوا شكسته است. او در اين حال، همچون شاخه درخت «بان»[٩] يا ساقه ريحان [خوش‌بو] بود. نرم‌خو، بخشنده، پرهيزكار و پيراسته بود. او ميانه بالا بود، نه بسيار بلند قد و نه بسيار كوتاه قد. صورتى گرد، سينه‌اى فراخ، پيشانى سفيد و ابروانى به هم پيوسته داشت. بر گونه راست او خالى بود؛ چون دانه مشك كه بر قطعه عنبر ساييده باشد.[١٠]

گفتنى است بيشتر مشخصاتى كه براى سيماى ظاهرى امام مهدى (ع) ذكر شده، به طور مشترك، در روايات شيعى و سنى آمده است و از اين جنبه اشتراك نظر زيادى ميان فرق اسلامى وجود دارد.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. سيد محمدتقى موسوى اصفهانى، مكيال المكارم فى فوائد الدعا للقائم (ع)، ترجمه: سيد مهدى حائرى قزوينى، چاپ‌

دوم: تهران، دفتر تحقيقات و انتشارات بدر، ١٤١٢ ه. ق، ج ١، ص ١٣٢.

[٢]. «قسمتى از دعاى عهد»، بحار الأنوار، ج ٩٩، ص ١١١؛ شيخ عباس قمى، مفاتيح‌الجنان.

[٣]. كمال الدين و تمام النعمة، ترجمه: منصور پهلوان، چاپ اول: قم، سازمان چاپ و نشر دارالحديث، ١٣٨٠، ج ١، باب‌

٢٥، صص ٥٣٤ و ٥٣٥، ح ١.

[٤]. همان، ج ٢، باب ٣٨، ص ١١٨، ح ٧.

[٥]. الكافى، ج ١، ص ٤٤٣.

[٦]. بحار الأنوار، ج ٣٦، ص ٣٣٧، ح ٢٠٠.

[٧]. همان، ج ٥١، ص ٩١.

[٨]. همان، ص ٩٠.

[٩]. همان، ص ٩٥.

[١٠]. رنگ عربى، گندم‌گون يا سفيد است. در برخى روايات وارد شده است كه رنگ چهره امام مهدى (ع) همانند رنگ چهره پيامبر اكرم (ص)؛ يعنى سپيد آميخته به سرخى است.

[١١]. مراد از اندام اسرائيلى، اندام فرزندان يعقوب (ع) است كه به داشتن قد بلند و اندام رشيد مشهور بودند.

[١٢]. بحار الأنوار، ج ٥١، ص ٩١.

[١٣]. كمال الدين و تمام النعمة، ج ٢، باب ٥٧، ص ٥٦٠، ح ١٨.

[١٤]. همان، باب ٣٥، ص ٦٩، ح ٨.

[١٥]. همان، باب ٥٧، ص ٥٥٨، ح ١٢.

[١٦]. كمال الدين و تمام النعمة، ج ٢، باب ٤٣، ص ٤٤٦، ح ١٦.