سنن النبى (آداب، سنن و روش رفتاری پيامبر گرامی اسلام) - العلامة الطباطبائي؛ مترجم حسین استاد ولی - الصفحة ٣٦ - ٢ آداب معاشرت پيامبر
رد نكرد جز آنكه يا حاجت او را بر مىآورد، يا او را با سخنى نرم و دلنواز خرسند مىساخت. نمازش در عين تماميت از نماز همه مردم سبكتر، و خطبهاش از همه كوتاهتر و از بيهوده گويى بر كنار بود. و چون از راه مىرسيد از بوى خوشش شناخته مىشد. و چون با ديگران بر سر يك سفره مىنشست اول كسى بود كه شروع به غذا خوردن مىكرد و آخرين كسى بود كه از غذا دست مىكشيد، و هنگام غذا خوردن از جلو خود ميل مىفرمود، و تنها هنگام خوردن رطب و خرما دست به سوى ديگر هم مىبرد.
(١) آشاميدنى را با سه نفس مىآشاميد، و آب را مىمكيد و يكباره سر نمىكشيد.
دست راستش به خوردن و آشاميدن و گرفتن و دادن اختصاص داشت و جز با دست راست چيزى نمىگرفت و نمىداد، و دست چپش براى ساير اعضاى بدنش بود[١]. در همه كارها چون لباس پوشيدن، كفش پوشيدن و از مركب پياده شدن شروع با دست يا پاى راست را دوست داشت.
چون كسى را صدا مىزد سه بار تكرار مىكرد، ولى در سخن گفتن يك بار بيشتر نمىگفت. و اگر اذن دخول مىگرفت سه بار تكرار مىفرمود. كلامش روشن بود و هر شنوندهاى آن را مىفهميد. به هنگام سخن گفتن سفيدى دندانش برق مىزد، و اگر او را مىديدى مىگفتى دندانهاى پيش او فاصله دارد ولى فاصله نداشت.
نگاه كردنش كوتاه بود و به كسى خيره نمىشد. با كسى سخنى را كه او خوش نمىداشت نمىگفت. هنگام راه رفتن مانند كسى كه از سراشيبى فرود مىآيد قدم بر مىداشت. مىفرمود: بهترين شما خوشخوترين شماست. هيچ خوراكى را نكوهش يا ستايش نمىكرد. ياران آن حضرت در حضور او كشمكش و بگو مگو نمىكردند.
هر كس از او سخن مىگفت، مىگفت: هيچ كس را مانند آن جناب ٦ پيش از آن و
[١] -در روايت است كه
ُ اليمين للوجه، و اليسار للفرج
« دست راست براى صورت و بالاتنه است، و دست چپ براى پايين تنه».