سنن النبى (آداب، سنن و روش رفتاری پيامبر گرامی اسلام) - العلامة الطباطبائي؛ مترجم حسین استاد ولی - الصفحة ١٣٠ - ١٦ آداب و سنن آن حضرت در نماز
در باره وقت نمازها از شما براى ما مطالبى نقل كرده. حضرت فرمود: او بر ما دروغ نمىبندد ... عرض كردم: عمر بن حنظله گويد: وقت نماز مغرب هنگامى است كه قرص آفتاب پنهان شود، ولى رسول خدا ٦ در مسافرت گاهى كه با شتاب راه مىپيمود نماز مغرب را تأخير مىانداخت و آن را با نماز عشا مىخواند. امام فرمود:
عمر بن حنظله درست گفته است.
(١) ٢٧٧. امام باقر ٧ فرمود: رسول خدا ٦ در شبهاى بارانى نماز مغرب را تأخير مىانداخت و در خواندن نماز عشاء عجله مىفرمود و آن دو را با هم يك جا مىخواند و مىفرمود: هر كه به ديگران رحم نكند به او رحم نخواهد شد.
(٢) ٢٧٨. امام صادق ٧ فرمود: رسول خدا ٦ وقتى كه در سفر بود و يا كار فورى داشت، نماز ظهر و عصر را با هم مىخواند، و همچنين بين نماز مغرب و عشاء فاصله نمىانداخت.
(٣) ٢٧٩. امام صادق ٧ فرمود: در روزهاى بسيار گرم چون مؤذن براى گفتن اذان نماز ظهر اجازه مىخواست رسول خدا ٦ مىفرمود:
ابرد، ابرد
«بگذار هوا خنك شود، بگذار هوا خنك شود».
(٤) مؤلف: شيخ صدوق گويد:
«ابرد، ابرد»
يعنى شتاب كن، شتاب كن. و آن را از كلمه «بريد» يعنى نامهرسان گرفته است كه به سرعت راه مىپويد. ولى ظاهرا مراد از آن تأخير انداختن اذان است تا هوا خنك شود و شدت گرما بكاهد، چنان كه روايتى كه در كتاب علاء از محمد بن مسلم نقل شده اين معنى را تأييد مىكند. محمد بن مسلم گويد: امام باقر ٧ در مسجد رسول خدا ٦ در حالى كه من داشتم نماز مىخواندم مرا ديد. بعدا روزى به من فرمود هيچ وقت نماز واجب را در آن وقت نخوان. آيا نماز را در آن شدت گرما مىخوانى؟ عرض كردم: نماز نافله بود.
(٥) ٢٨٠. رسول خدا ٦ هر گاه در نماز، كسى به خدمتش مىآمد و در كنارش مىنشست، به خاطر او نماز را كوتاه مىكرد و متوجه او مىشد و مىفرمود: آيا