شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٣٨ - آية الله العظمي ملا حسينقلي همداني
٣. آيةالله العظمي آخوند ملاحسينقلي همداني[١]:
حاج آقا مجتبي حاج آخوند ميگويد: جدّ ما ميخواسته زياد ادامه تحصيل بدهد، نشده ديگر، وي هم دورهي آ شيخ محمد بهاري وآسيداحمد کربلا يي بوده، مرحوم پدرم ميگفت آشيخ محمد بهاري از رفقاي مرحوم پدرم آخوند ملاحسين بوده است.[٢]
ازآنجا كه اين دو عارف بزرگ؛ شيخ محمد بهاري وسيّد احمد كربلايي ازشاگردان آخوندهمداني بوده اند، ظاهر مي شود كه آخوند ملا حسين اصفهاني، هم دوره اي آنها دردرس اخلاق وسيروسلوك وشاگرد مكتب ملا حسين قلي همداني بوده باشند.
كه دراينجا به همين مناسبت يادي ميكنيم ازعارف نامي وآيت الحق آخوندهمداني؛ تا شايد ما هم بهرهاي درياد بزرگان، ودعاي خيري درخواندن اين اوراق، سهم مان گردد:
واما ملاّحسين قلي، فرزند رمضان شَوَندي دَرجزيني همداني است که نسبش به جابربن عبدالله انصاري، صحابي مشهورميرسد.
پدر ملاّحسين قلي، ابتدا چوپاني ميکرد وبعد کفّاش شد. گويا او از نعمت فرزند محروم بود، ازاين رو به کربلا رفت و نذر کرد، آن گاه خداوند دو پسر به او عطا کرد؛ بنام هاي حسين قلي و کريم قلي.
حسينقلي به سال١٢٣٩هـ ق در روستاي شوند از توابع درجزين، شهر همدان[٣]، متولد شد. علاقه مندي پدر به روحانيت و اهتمام او دراين که فرزند ش در تحصيل علوم الهي
[١]. اقتباس از کتاب شمع جمع، تألیف آقای احمد نثاری ( با د خل وتصرف ) .
[٢]. خاطرات آیة الله حاج آخوند.
[٣]. شَوَند، روستایی است نزدیکی درجزین، ازتوابع همدان که جمع زیادی ازنوادگان جابردرآن جا سکونت دارند.