شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ١٥٢ - کرمانشاه درروزگار جنگ جهاني دوم
کرمانشاه به عراق وصل ميشد وجههي خود قرار داده بود، وشورويها نيز با بازشدن فضاي سياسي درايران براي حفظ منافع منطقهاي خويش تلاش ميکردند واهتمام داشتند که با تقويت وترويج افکار وانديشههاي سوسياليستي، کمونيستي ومارکسيستي در منطقه وتقويت پنهاني حزب توده، راه را براي اعمال سياستهاي خود دراين منطقه هموار سازند.
لذا تأسيس حزب تودهي کرمانشاه وتقويت آن از طريق عناصر مرکزي حزب، براي مقابله با رهبران ايلات وعشاير ونفوذ، در دل تودهي مردم با شعارهاي عامهپسند ومناسبِ شرايط اجتماعي واقتصادي منطقه، عرصه را براي فعاليتهاي سياسي خود مناسب ساختند وازاين طريق هم، با ملاکين وقدرتهاي محلي، ـ که عموماً مورد نارضايتي اهالي بودند ـ مبارزه کردند وهم، با ايجاد قدرتي سياسي ـ اجتماعي، درقالب حزب توده، منافع محلي خود را درآن منطقه حفظ کردند وجلوي سياستهاي توسعه طلبانهي بريتانيا را گرفتند.
از اين رو، عمدتاً هواداران سياست شوروي را درکرمانشاه، حزب توده وهواداران آنان، نيز جريانها و سازمانهاي کارگري ودهقاني تازه تأسيس و وابسته به آن تشکيل ميدادند که به کمک نشريات محلي وحزبي در مجله و رزنامهي بيستون، که ناشر افکار جريانهاي چپ درکرمانشاه بود، عليه ملاکين و خوانين منطقه از جمله خوانين کلهر، زنگنه وگوران و ... به نام مبارزه با فئوداليته وارتجاع فعاليت ميکردند ومقالات تند وتحريکآميزي را دراعلاميه وبيانيهها وهمچنين در روزنامهي بيستون مينگاشتند.
درعرصهي اجتماعي وفرهنگي نيز درميان تودههاي مردم فعاليتهايي از طريق نفوذ درميان مراکز فرهنگي، مدارس، دبيرستانها، سينماها ونمايش فيلمهايي از زندگي لنين و استالين وبه نمايش گذاشتن تئاتر وفيلمهايي که نوعي زندگي آرماني با انديشهي سوسياليستي تبليغ ميکرد، صورت ميپذيرفت که درواقع همان استقرار دولت سوسياليستي شوروي را براي مردم نويد ميداد.
از اين رو بسياري از بازيها وتشکيلات سياسي وحزبي خواسته يا ناخواسته يا تابع سياستهاي روس وانگليس بودند، يا مستقيم وغيرمستقيم از اِعمال سياستهاي منطقهاي دو