شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ١٤٨ - کرمانشاه درروزگار جنگ جهاني دوم

دادند قبل از ورود قواي روس، به سوي صحنه درشرق کرمانشاه حرکت کنند وصحنه وهمدان را به اشغال قواي خود درآورند.[١]

درکرمانشاه قواي انگلستان ضمن کنترل اوضاع، به ويژه براي تأمين امنيت پالايشگاه نفت ودفاع از منطقه‌اي که درنقشه‌ي اشغالي ايران سهم انگلستان مي‌شد، به سوي شرق کرمانشاه نيز پيشروي کردند. هنوز درچند کيلومتري شهر صحنه بودند که پيش قراولان قواي شوروي از طريق شمال وارد صحنه شدند وچند لحظه_‌ي بعد نيز نيروهاي انگليسي وارد آن شهر شدند؛ اين نخستين رويارويي وتماس روس‌ها وانگليسي‌ها درغرب ايران بود.

تصرف صحنه وگفت گوي فرماندهان نظامي انگليس، شوروي را دربازگشت به مواضع مورد توافق درکشور قانع کرد.[٢] قواي انگليس درصحنه مستقر شد وبخش‌هايي از آنان نيز پيشروي خود را به سوي همدان وتهران شروع کردند وقواي دوکشور در قزوين با هم روبه رو شدند.[٣]

بدين صورت، با اشغال کرمانشاه به وسيله‌ي قواي انگليسي اهداف متفقين وبريتانيا دراين منطقه تأمين شده بود، ولي تداوم حضور نظامي آنها واهداف متفقين منوط به کنترل واقعي اين منطقه بود و زماني تأمين مي‌شد که نفوذ وقدرت سياسي ـ نظامي آنان بتواند اوضاع اجتماعي را کنترل کند، لذا براي تأمين اين منظور اقدامات گسترده‌اي در کرمانشاه صورت گرفت وديپلماسي سياسي ـ نظامي انگلستان اقدامات چندي را درکرمانشاه به کاربست.

١. کنترل برخطوط مواصلاتي وارتباطي براي نقل وانتقال تجهيزات نظامي.

٢. به دست گرفتن امنيت نظامي وسياسي با مداخله درامور سياسي ونظامي محل واعمال نفوذ در تعيين واعزام عوامل نظامي ـ سياسي از مرکز به منظور برآوردن خواسته‌هاي آنان.

[١]. همان مدرک، ص ٢٩٣.

[٢]. همان مدرک، ص ٣٠٥ .

[٣]. شترها باید بروند، ص ٤٨.