شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ١٣٢ - ٣ علامه سيد محمدحسين طباطبايي
٣ . علامه سيد محمد حسين طباطبايي: آية الله حاج آخوند يکي از تربيت يافتگان مکتب فلسفي علامه طباطبايي ميباشد، که به مدت پنج سال درجوار بارگاه حضرت فاطمه معصومه٣ به خوشه چيني از خرمن معرفت وفضيلت مرحوم علامه پرداخت ودراين مدت به طور مستمر در درس شفا واسفار آن فقيد سعيد حضور مييافت.
در اينجا خالي ازلطف نيست اشارتي به شرح حالِ خود نوشت، آن استاد بزرگ داشته باشيم:[١]
سال ١٢٨١ ش درتبريز درميان يک خانواده علمي بوجود آمدهام، درسن پنج سالگي مادر را ودرسن نُه سالگي پدر را ازدست دادم وبه مناسبت اين که کم وبيش مايه معاش داشتيم، سرپرست ما ـ وصي پدرـ وضع زندگي ما را (من برادر کوچکتراز خودم را که داشتم) به هم نزد، وتحت مراقبت وپرستاري يک نفر خادم ويک نفر خادمه قرار گرفتيم. کمي پس از درگذشت پدر به مکتب وپس از چندي به مدرسه فرستاده شديم وبالاخره به دست معلم خصوصي که به خانه ميآمد سپرده گشتيم وبه اين ترتيب تقريباً مدت شش سال مشغول فراگرفتن فارسي وتعليمات ابتدايي بوديم. آن روزها تحصيلات ابتدايي برنامهي معيني نداشت. همين قدر به ياد دارم که در فاصله ميان١٢٩٠ـ ١٢٩٦ که مشغول بودم، قرآن کريم را که معمولاً پيش از هرچيز ديگر خوانده ميشد وکتاب گلستان وبوستان سعدي ونصاب واخلاق مصور و انوار سهيلي وتاريخ معجم منشآت امير نظام وارشاد الحساب را خواندم.
سال ١٢٩٧ وارد رشتههاي علوم دينيه وعربيه شدم وتا سال ١٣٠٤ به قرائت متون سرگرم بودم. درظرف همين هفت سال، در علم صرف کتاب امثله، صرف مير وتصريف ودر نحو کتاب عوامل، انموذج، صمديه، سيوطي، جامي ومغني ودربيان کتاب مطوّل ودر فقه کتاب شرح لمعه ومکاسب ودراصول کتاب معالم، قوانين، رسائل و کفايه ودرمنطق کبري،
[١] . برنامه سلوک، ص ٣١٩.