شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٨٦ - آغاز تحصيلات

پس از قباد فرزندش خسرو انوشيروان، اين منطقه را تفرّج گاه خود قرار داد وقصرها وعمارات عاليه‌اي درآن بنا نهاد وباغ‌هاي مصفايي را احداث کرد وجشن‌ها وبزم‌هايي درآن برپا مي‌کرد و بزرگان کشورهاي جهان باستان را بدان جا دعوت مي‌نمود.[١]

با سقوط دولت ساساني، فاتحان مسلمان از طريق گذرگاه حلوان، راه‌هاي خوزستان تا نهاوند را پشت سرگذاشتند. منطقه‌ ي کرمانشاه با شهرهاي معروف آن چون حلوان، دينور و قرماسين يا قرميسين، يکي پس از ديگري به دست مجاهدان اسلام گشوده شد. به فرمان سعد بن ابي وقاص، هاشم بن عتبه بن ابي وقاص به همراه جريربن عبدالله بَجَلي، که همراه سپاهي عظيم در جلولا لشکر آراسته بودند، به سوي حلوان حرکت کردند وسعد ابن ابي وقاص، خود سه هزار مرد جنگجوي مسلمان ديگر را به لشکريان آنان اضافه کرد وآنها را روانه‌ي حلوان ساخت تا هم به فتح اين منطقه بپردازند وهم يزدگرد سوم را که از آن جا به داخل نجد ايران عقب نشيني مي‌کرد، تعقيب نمايند.[٢]

سپاه به فرماندهي جريربن عبدالله به حلوان رسيد ويزدگرد به سوي ري واصفهان گريخت. جرير، شهرحلوان را به صلح فتح کرد ومردم دينور را امان داد وجنگاوران اسلام را دستور داد تا دست به کشتار نزنند و هرکسي را که آهنگ فرار دارد، تعقيب نکنند ومتعرّض او نشوند.

بنا به روايت بلا ذري ( صاحب فتوح البلدان): جريربن عبدالله پس ازفتح حلوان، شهر دينور را محاصره کرد، ولي موفق به فتح آن نشد و درمسير بازگشت شهر« قرماسين» را با شرايطي که حلوان تسليم شده بود، به صلح گشود،[٣] وبه مردم قرماسين با همان شرايط

[١] . نزهة القلوب، ص ١٠٨.

[٢]. فتوح البلدان، ص ٦١ .

[٣]. همان مدرک، ص ٦١ .