شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٨٧ - آغاز تحصيلات
امان داد. بدين سان، مردم کرمانشاه به اسلام درآمدند و اين منطقه همراه ديگر مناطق، تحت لواي اسلام قرار گرفت.
پس از فتح قرماسين يا کرمانشاهان وشهرهاي دينور وحلوان، اعراب کليه ي نواحي کوهستاني و وسيعي را که يونانيان آن را «مديا» ميناميدند ومحدودهي آن از غرب به جلگهي بينالنهرين و ازشرق به صحراهاي بزرگ ايران در داخل محدود ميشد، «ايالت جبال» ناميدند، قرماسين از جمله شهرهاي بزرگ ايالت جبال بود. اعراب به بخشي ازاين منطقهي وسيع شامل کرمانشاهان، حلوان، دينور، « ماه الکوفه» ميگفتند، زيرا عايدات و درآمدهاي آن به کوفه تعلّق داشت وعطاها و مستمريهاي اهل کوفه از درآمدها و مالياتهاي اين منطقه تأمين ميشد.
در منابع تاريخي، ظاهراً به دليل اهميت دينور، گاه اين شهر را به تنهايي ماه الکوفه ناميدهاند و نهاوند وشهرهاي اطراف آن را نيز «ماه البصره» گفتهاند، زيرا مستمريها وعطاياي مردم بصره از محل عايدات ودرآمدهاي آنجا تأمين ميشده است.
يعقوبي(مورخ وجغرافيدان قرن سوم)، از کرمانشاه ياد ميکند وآن را جزيي از منطقهي حلوان واستان جبل وتابع حلوان نميداند وکرمانشاه ودينور را ازشهرهايي ميداند که درآنجا عجمان وپارسيان وکُردان ساکن هستند وکرمانشاه را شهري جليلالقدر وپرجمعيت ياد کرده وميگويد:
«از مرج القلعه به زبيديه و پس ازآنجا به شهر کرمانشاه روند، وکرمانشاه شهري است جليل القدر وپرجمعيت که بيشتر اهالي آن عجماند از پارسيان وکردها، و از کرمانشاه تا دينور سه منزل راه است ».[١]
تا قرن سوم وچهارم، ايالت جبال و ماهين ( ماه الکوفه وماه البصره ) همچنان معروف بودند ودرمنابع ازآنها ياد ميشود وکرمانشاه همچنان يکي از شهرهاي مهم آن به شمار
[١]. البلدان، ص ٤٥.