علوم قرآنى - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٧٤ - روايات اماميه

مى‌سازد، گرچه مخالفين توجّهى ندارند يا نمى‌خواهند داشته باشند.

در اينجا چند نمونه از مواردى را كه خواسته‌اند فضيلتى از فضايل اهل بيت را كه در قرآن آمده است ناديده بگيرند، مى‌آوريم تا روشن شود كه منظور از اين دسته روايات نه تحريف قرآن بلكه دگرگونى در تفسير و تحريف معنوى آياتى است كه دال بر فضيلت اهل بيت است:

«قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‌[١]؛ بگو به ازاى آن [رسالتم‌] پاداشى از شما خواستار نيستيم مگر دوست داشتن نزديكانم [- اهل بيتم‌] ...».

محمد بن جرير طبرى در تفسير اين آيه- كه از بارزترين آيات در شرف اهل بيت عليهم السّلام است؛ زيرا مودّت آنان اجر رسالت قرار گرفته است، سعى كرده است تا پوششى روى اين فضيلت بيفكند. او مى‌گويد: «اين آيه خطاب به قريش است تا خويشاوندى خود را با پيامبر به ياد آوردند، از ايشان حمايت كنند و از شر دشمنان محفوظش بدارند؛ يعنى پيامبر از قريش به دليل خويشاوندى درخواست مودّت و دوستى كرد گرچه به او ايمان نياورده‌اند». طبرى در ادامه مى‌گويد: «پيامبر را در تمامى قريش قرابتى بود و چون او را تكذيب كرده، با وى بيعت ننمودند، به آنان گفت: اى قوم، اگر از بيعت با من امتناع ورزيديد، لااقل خويشاوندى خود را با من مراعات كنيد، مبادا اعراب ديگر از من حمايت كنند و شما نكرده باشيد». آن‌گاه سه وجه ديگر بيان داشته است:

١. درخواست دوستى و مودّت با اهل بيتش؛ ٢. درخواست تقرب و نزديك شدن به خداوند؛ ٣. درخواست صله ارحام يعنى نسبت به رحم يكديگر مودت داشته باشيد.

سپس براى ترجيح وجه اختيارى خود بر اين سه وجه مى‌گويد: «دليل بر صحت اختيار رأى سابق، موضع «فى» در آيه است‌ «الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‌»؛ زيرا اگر وجه اول از وجوه سه‌گانه مراد بود، بايد بدون «فى» آورده شود «مودة القربى» و اگر وجه دوم بود بايد «المودة بالقربى» گفته شود و اگر وجه سوم بود بايد «مودة ذي القربى» گفته شود»[٢].

[١] شورى ٤٢: ٢٣.

[٢] ر. ك: تفسير طبرى؛ ج ٢٥، ص ١٧- ١٥.