علوم قرآنى - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٧٩ - گزارشى از كتاب«فصل الخطاب»

قرائت عاصم به روايت حفص اكنون شكل گرفته است و جز آن قرائت- از نظر ما- جايزالقراءه نيست‌[١].

اين عقيده كه قرائت قرّاء حاكى از قرآن نيست، از دير زمان نزد دانشمندان علوم قرآنى معروف بوده و قرائت قرّاء را از قرآن جدا دانسته‌اند. امام بدر الدين زركشى و نيز استاد بزرگوار آيت اللّه خويى، تصريح دارند: «القرآن و القراءات حقيقتان متغايرتان»[٢].

علاوه در هيچ دوره مسأله اختلاف قرائات با عنوان تحريف قرآن مطرح نبوده و هرگاه قاريى بر خلاف قرائت معروف مى‌خوانده مورد نكوهش قرار مى‌گرفته، كه شرح آن را تفصيلا بيان داشته‌ايم‌[٣].

در فصل يازده رواياتى آورده كه به گمانش، به طور كلّى بر تحريف قرآن دلالت دارند.

و در فصل دوازده رواياتى كه بر موارد تحريف بالخصوص اشارت دارند، كه روايات يادشده از هر دو نوع را توضيح داديم كه اكثريّت غالب آن فاقد سند اعتبارند و آنچه از منابع معتبر نقل كرده يا اصلا ربطى به مسأله تحريف ندارد يا قابل تأويل مى‌باشد. كه اجمالا در اينجا و تفصيلا در «صيانة القرآن من التحريف» بيان گرديده است.

در خاتمه كتاب ادلّه منكرين تحريف را آورده و مناقشه نموده است كه مناقشات وى جز تكرار آن چه در فصول يادشده آورده نمى‌باشد.

[١] ر. ك: التمهيد، ج ٢، ص ١٦٦- ١٦١ و ص ٢٣٨- ٢٣٢.

[٢] زركشى، البرهان- ج ١، ص ٣١٨. آيت اللّه خويى، البيان، ص ١٧٣. التمهيد، ج ٢، ص ٧٧- ٧٦.

[٣] ر. ك صيانة القرآن، ص ٢٥٢ و ج ٢ التمهيد، ص ٦٨- ٦٤.