علوم قرآنى
(١)
علوم قرآنى
٧ ص
(٢)
مقدمه
٧ ص
(٣)
علوم قرآنى
٧ ص
(٤)
پيشينه علوم قرآنى
٨ ص
(٥)
التمهيد فى علوم القرآن
١٦ ص
(٦)
فصل اول پديده وحى
١٩ ص
(٧)
وحى در لغت
٢٠ ص
(٨)
وحى در قرآن
٢٠ ص
(٩)
اقسام وحى رسالى
٢٥ ص
(١٠)
امكان وحى
٢٦ ص
(١١)
روحانيت انسان
٢٧ ص
(١٢)
كيفيت نزول وحى
٣٠ ص
(١٣)
داستان ورقة بن نوفل
٣١ ص
(١٤)
افسانه غرانيق(آيات شيطانى)
٣٦ ص
(١٥)
كاتبان وحى
٤٢ ص
(١٦)
زبان وحى
٤٧ ص
(١٧)
وحيانى بودن ساختار قرآن
٥٧ ص
(١٨)
فصل دوم نزول قرآن
٦٠ ص
(١٩)
آغاز نزول
٦١ ص
(٢٠)
سه سال تأخير نزول
٦٢ ص
(٢١)
مدت نزول
٦٣ ص
(٢٢)
اولين آيه و سوره
٧٣ ص
(٢٣)
آخرين آيه و سوره
٧٦ ص
(٢٤)
سورههاى مكى و مدنى و فوايد شناخت آنها
٧٨ ص
(٢٥)
معيار و ملاك تشخيص سورههاى مكى و مدنى
٨١ ص
(٢٦)
شبهات وارده درباره مكى و مدنى بودن سورهها
٨٤ ص
(٢٧)
ترتيب نزول
٨٨ ص
(٢٨)
سورههاى مورد اختلاف
٩٢ ص
(٢٩)
آيات استثنايى
٩٦ ص
(٣٠)
اسباب نزول
٩٧ ص
(٣١)
سبب نزول يا شأن نزول
١٠٠ ص
(٣٢)
تنزيل و تأويل
١٠٠ ص
(٣٣)
استفاده فقهى از شأن نزول و تنزيل و تأويل
١٠١ ص
(٣٤)
راه يافتن به اسباب نزول
١٠٣ ص
(٣٥)
حضور ناقل سبب
١٠٥ ص
(٣٦)
اسامى و اوصاف قرآن
١٠٦ ص
(٣٧)
مفهوم سوره و آيه
١١٠ ص
(٣٨)
اسامى سورهها
١١٢ ص
(٣٩)
تعدد نام برخى سورهها
١١٣ ص
(٤٠)
نامهاى گروهى سورههاى قرآن
١١٤ ص
(٤١)
اعراب نام سورهها
١١٥ ص
(٤٢)
عدد سورهها و آيات قرآن
١١٦ ص
(٤٣)
فصل سوم جمع و تأليف قرآن
١١٩ ص
(٤٤)
وصف مصحف على عليه السلام
١٢١ ص
(٤٥)
سرانجام مصحف على عليه السلام
١٢٢ ص
(٤٦)
جمع زيد بن ثابت
١٢٣ ص
(٤٧)
روش زيد در جمع قرآن
١٢٤ ص
(٤٨)
مصاحف صحابه
١٢٥ ص
(٤٩)
مصاحف معروف
١٢٥ ص
(٥٠)
مصحف ابن مسعود
١٢٦ ص
(٥١)
مصحف ابى بن كعب
١٢٨ ص
(٥٢)
مصاحف غير معروف
١٣٠ ص
(٥٣)
1 مصحف عايشه
١٣٠ ص
(٥٤)
2 مصحف معاذ بن جبل
١٣١ ص
(٥٥)
3 مصحف ابو الدرداء
١٣١ ص
(٥٦)
4 مصحف عثمان
١٣١ ص
(٥٧)
5 مصحف انس بن مالك
١٣٢ ص
(٥٨)
يكسان شدن مصاحف
١٣٢ ص
(٥٩)
اختلاف مصحفها
١٣٣ ص
(٦٠)
ورود حذيفه به مدينه
١٣٥ ص
(٦١)
مشورت عثمان با صحابه
١٣٦ ص
(٦٢)
كميته يكسان كردن مصاحف
١٣٧ ص
(٦٣)
موضع صحابه درباره يكسان شدن مصحفها
١٣٨ ص
(٦٤)
موضع امامان در حفظ مصحف مرسوم
١٣٩ ص
(٦٥)
سال آغاز يكسان شدن مصحفها
١٤٠ ص
(٦٦)
مراحل انجام برنامه
١٤٢ ص
(٦٧)
تعداد مصحفهاى عثمانى
١٤٦ ص
(٦٨)
مشخصات كلى مصحفهاى عثمانى
١٥٠ ص
(٦٩)
ديدگاهى غلوآميز
١٥٩ ص
(٧٠)
پيدايش خط عربى
١٦٩ ص
(٧١)
اول كسى كه نقطه را در مصحف به كار برد
١٧١ ص
(٧٢)
شكل حركات و نشانهگذارى
١٧٢ ص
(٧٣)
آخرين تغييرات تكميلى
١٧٤ ص
(٧٤)
قرآن در مراحل تكاملى خود
١٧٧ ص
(٧٥)
فصل چهارم قراء و قرائات سبع
١٨١ ص
(٧٦)
تعريف قرائت
١٨٢ ص
(٧٧)
عوامل اختلاف قرائات
١٨٣ ص
(٧٨)
1 ابتدايى بودن خط
١٨٤ ص
(٧٩)
2 بىنقطه بودن حروف
١٨٦ ص
(٨٠)
3 خالى بودن از علايم و حركات
١٨٧ ص
(٨١)
4 نبودن الف در كلمات
١٨٨ ص
(٨٢)
قراء سبعة و راويان آنها
١٨٩ ص
(٨٣)
قراء عشرة
١٩٠ ص
(٨٤)
قراء اربعة عشر
١٩١ ص
(٨٥)
تواتر قرائات سبع
١٩٢ ص
(٨٦)
اصطلاح تواتر
١٩٣ ص
(٨٧)
سندهاى تشريفاتى
١٩٤ ص
(٨٨)
اخبار آحاد نه متواتر
١٩٥ ص
(٨٩)
مخالفت بزرگان با قراء
١٩٧ ص
(٩٠)
حديث احرف سبعة
٢٠١ ص
(٩١)
در روايات اهل بيت
٢٠٢ ص
(٩٢)
در روايات اهل سنت
٢٠٤ ص
(٩٣)
حديث سبعة احرف در رابطه با قرائات سبع
٢١٤ ص
(٩٤)
خلاصه بحث
٢١٦ ص
(٩٥)
ضابطه تشخيص قرائت صحيح
٢١٧ ص
(٩٦)
ضابطه مورد قبول
٢١٨ ص
(٩٧)
سخنانى از اهل بيت عليهم السلام درباره قرائت قرآن
٢١٩ ص
(٩٨)
تدوين قرائتهاى معروف
٢٢٣ ص
(٩٩)
انحصار قرائتها به هفت قرائت
٢٢٧ ص
(١٠٠)
اعتراض به موضع ابن مجاهد
٢٣٠ ص
(١٠١)
ويژگى قرائت حفص
٢٣٥ ص
(١٠٢)
آيا حفص مخالفتى با عاصم دارد؟
٢٤١ ص
(١٠٣)
رابطه ناگسستنى شيعه با قرآن
٢٤٢ ص
(١٠٤)
حجيت قرائات سبع
٢٤٥ ص
(١٠٥)
فصل پنجم نسخ در قرآن
٢٤٨ ص
(١٠٦)
اهميت بحث از نسخ
٢٤٨ ص
(١٠٧)
حكمت نسخ
٢٤٩ ص
(١٠٨)
تعريف نسخ
٢٥١ ص
(١٠٩)
شرايط نسخ
٢٥٢ ص
(١١٠)
حقيقت نسخ
٢٥٣ ص
(١١١)
تشابه نسخ و بدا
٢٥٤ ص
(١١٢)
انواع متصوره نسخ در قرآن
٢٥٤ ص
(١١٣)
1 نسخ لفظ و محتوا
٢٥٥ ص
(١١٤)
2 نسخ لفظ و بقاى محتوا
٢٥٧ ص
(١١٥)
3 نسخ حكم و بقاى آيه
٢٥٩ ص
(١١٦)
4 نسخ مشروط
٢٦٥ ص
(١١٧)
تعداد آيات منسوخه
٢٦٧ ص
(١١٨)
شبهات پيرامون نسخ
٢٦٨ ص
(١١٩)
فصل ششم محكم و متشابه
٢٧٠ ص
(١٢٠)
متشابهات در قرآن
٢٧٠ ص
(١٢١)
احكام و تشابه
٢٧١ ص
(١٢٢)
تفسير و تأويل
٢٧٣ ص
(١٢٣)
تشابه شأنى(نوعى)
٢٧٦ ص
(١٢٤)
تشابه اصلى و عرضى
٢٧٧ ص
(١٢٥)
تشابه در تفسير ديگران
٢٨١ ص
(١٢٦)
دو فرضيه ديگر
٢٨٣ ص
(١٢٧)
چرا در قرآن تشابه وجود دارد؟
٢٨٥ ص
(١٢٨)
تأويل متشابهات را چه كسى مىداند؟
٢٨٩ ص
(١٢٩)
نمونههايى از آيات متشابهه
٢٩٤ ص
(١٣٠)
صفات جمال و جلال
٢٩٥ ص
(١٣١)
نفى تحيز
٢٩٨ ص
(١٣٢)
مسأله رؤيت
٣٠٣ ص
(١٣٣)
اعضاء و جوارح
٣٠٥ ص
(١٣٤)
اراده و اختيار
٣٠٧ ص
(١٣٥)
فرضيه كسب
٣٠٨ ص
(١٣٦)
نقد فرضيه كسب
٣٠٩ ص
(١٣٧)
افعال اختيارى
٣١١ ص
(١٣٨)
اضلال يا خذلان
٣١٤ ص
(١٣٩)
ختم و طبع
٣١٥ ص
(١٤٠)
فصل هفتم وجوه و نظائر در قرآن
٣١٨ ص
(١٤١)
تعريف وجوه و نظائر
٣٢٠ ص
(١٤٢)
اقسام وجوه و نظائر
٣٢٢ ص
(١٤٣)
لغات غريبه
٣٢٩ ص
(١٤٤)
لغات قبايل
٣٣٠ ص
(١٤٥)
واژههاى غير عربى
٣٣١ ص
(١٤٦)
حروف مقطعه
٣٣٤ ص
(١٤٧)
نظريههاى مختلف درباره حروف مقطعه
٣٣٥ ص
(١٤٨)
استفاده از رايانه درباره حروف مقطعه
٣٤٠ ص
(١٤٩)
فصل هشتم اعجاز قرآن
٣٤٢ ص
(١٥٠)
پيشينه بحث
٣٤٣ ص
(١٥١)
معجزه يك ضرورت دفاعى
٣٤٥ ص
(١٥٢)
تشخيص اعجاز
٣٥١ ص
(١٥٣)
وجوه اعجاز قرآن
٣٥٦ ص
(١٥٤)
تحدى قرآن
٣٦٧ ص
(١٥٥)
مراحل تحدى
٣٦٧ ص
(١٥٦)
نكته جالب
٣٦٩ ص
(١٥٧)
دامنه تحدى
٣٦٩ ص
(١٥٨)
تحدى در برترى سخن
٣٧١ ص
(١٥٩)
ابعاد اعجاز
٣٧٤ ص
(١٦٠)
1 اعجاز بيانى
٣٧٤ ص
(١٦١)
الف - گزينش كلمات
٣٧٤ ص
(١٦٢)
ب - سبك و شيوه بيان
٣٧٨ ص
(١٦٣)
ج - نظمآهنگ قرآن
٣٨٠ ص
(١٦٤)
نظمآهنگ درونى قرآن
٣٨٩ ص
(١٦٥)
خواندن قرآن با آواز خوش
٣٩١ ص
(١٦٦)
غنا و موسيقى از ديدگاه شرع
٣٩٤ ص
(١٦٧)
نگاهى به آراى فقيهان
٤٠٠ ص
(١٦٨)
د - وحدت موضوعى يا تناسب معنوى آيات
٤٠٥ ص
(١٦٩)
و - نكتهها و ظرافتها
٤١٢ ص
(١٧٠)
2 اعجاز علمى
٤١٤ ص
(١٧١)
نمونههايى از اشارات علمى
٤١٩ ص
(١٧٢)
رتق و فتق آسمانها و زمين
٤١٩ ص
(١٧٣)
نقش كوهها در استوارى زمين
٤٢١ ص
(١٧٤)
دشوارى تنفس با افزايش ارتفاع
٤٢٥ ص
(١٧٥)
آب منشأ حيات
٤٢٨ ص
(١٧٦)
پوشش هوايى حافظ زمين
٤٣٠ ص
(١٧٧)
3 اعجاز تشريعى
٤٣١ ص
(١٧٨)
معارف و احكام
٤٣٢ ص
(١٧٩)
صفات جمال و جلال الهى
٤٣٥ ص
(١٨٠)
قداست مقام انبيا
٤٣٧ ص
(١٨١)
جامعيت احكام اسلامى
٤٣٨ ص
(١٨٢)
فصل نهم دفع شبهه تحريف
٤٤٣ ص
(١٨٣)
تحريف در لغت
٤٤٣ ص
(١٨٤)
تحريف در اصطلاح
٤٤٥ ص
(١٨٥)
دلايل نفى تحريف
٤٤٧ ص
(١٨٦)
1 گواهى تاريخ
٤٤٧ ص
(١٨٧)
2 ضرورت تواتر قرآن
٤٤٩ ص
(١٨٨)
3 مسأله اعجاز قرآن
٤٥٠ ص
(١٨٩)
4 ضمانت الهى
٤٥٢ ص
(١٩٠)
5 عرضه روايات بر قرآن
٤٥٣ ص
(١٩١)
6 نصوص اهل بيت
٤٥٣ ص
(١٩٢)
7 نظر علماى بزرگ شيعه
٤٥٥ ص
(١٩٣)
رد اتهام
٤٥٨ ص
(١٩٤)
منشأ قول به تحريف
٤٥٩ ص
(١٩٥)
روايات اهل سنت
٤٦٠ ص
(١٩٦)
فاجعه كتاب الفرقان
٤٦٤ ص
(١٩٧)
روايات اماميه
٤٦٥ ص
(١٩٨)
گزارشى از كتاب«فصل الخطاب»
٤٧٦ ص
(١٩٩)
فهرست اعلام
٤٨٠ ص
(٢٠٠)
فهرست منابع و مآخذ
٤٩٠ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص

علوم قرآنى - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٢٣ - تدوين قرائتهاى معروف

قرائت مى‌كرده است. اين كه در احاديث اهل بيت عليهم السّلام آمده است قرآن را به كيفيت عربى خالص قرائت كنيد[١]، از نظر علاقه شديدى است كه به حفظ لغت اصيل قرآن داشته‌اند و لغت اصيل، همان لغت فصيح عرب و لهجه رايج آن است، تا قرآن از هرگونه تغيير و غلطخوانى مصون باشد و دگرگونى در آن راه نيابد.

تدوين قرائت‌هاى معروف‌

مسلمانان در صدر اول، قرآن را به‌نحوى‌كه از اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مى‌شنيدند و فرا مى‌گرفتند، قرائت مى‌كردند و پس از صحابه، از تابعين و پيشوايان بزرگى كه در شهرهاى آنان به سر مى‌بردند، قرآن را مى‌آموختند؛ از جمله اين افراد كه در مدينه بودند مى‌توان سعيد بن المسيّب، عروة بن الزبير، سالم بن عبد اللّه العدوى، معاذ بن الحارث، عبد الرحمن بن هرمز، محمد بن مسلم بن شهاب، مسلم بن جندب و زيد بن اسلم را نام برد. در مكه عبيد بن عمير، عطاء، طاووس، مجاهد، عكرمه و عبد اللّه ابن ابى مليكه. در كوفه علقمه، اسود، مسروق، عبيده، عمرو بن شرحبيل، حارث بن قيس، ربيع بن خثيم، عمرو بن ميمون، ابو عبد الرحمن السلمى، زر بن حبيش، عبيد بن نضله، ابو زرعه، سعيد بن جبير، ابراهيم نخعى و شعبى. در بصره عامر بن عبد قيس، ابو العاليه، ابو رجاء، نصر بن عاصم، يحيى بن يعمر و جابر بن زيد.

در شام ابن ابى شهاب و خالد بن سعيد، مصاحب ابو الدرداء، را مى‌توان نام برد.

اينان و نظايرشان، علما و دانشمندان امّت در بلاد و مرجع مسلمانان در زمينه‌هاى مختلف معارف اسلامى آن‌روز به شمار مى‌آمدند. امّا برجستگى اين‌گونه افراد در يك زمينه خاص نظير قرائت قرآن نبود، بلكه اينان به طور عام علماى آن دوره شناخته مى‌شدند.

پس از گذشت آن دوره، گروهى فن قرائت و فرا گرفتن و آموختن آن را رشته اختصاصى خود قرار دادند و به اين رشته توجهى خاص مبذول داشته و در قرائت قرآن و آموزش آن شهرت يافتند، تا اينكه در مقام امامت فنّ قرار گرفتند كه پيشوايى مردم را در اين زمينه به عهده داشتند و مردم از مناطق مختلف به سوى آنان‌


[١] ر. ك: وسائل الشيعة، جلد ٦، ص ٢٢٢، باب ٣٠ از ابواب قرائت قرآن شماره ١.