درآمدى بر نظريه نهادى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٢٦ - حوزه اصالت تعريف اجتماعى
جرج هربرت ميد: «جرح هربرت ميد» از جمله صاحبنظران مكتب كنش مقابل نمادى «نهاد اجتماعى» را پاسخ مشترك افراد در اجتماع مىداند. نهادى همچون خانواده، نظام مالكيت خصوصى يا آموزش همانا پاسخ عام اعضاى يك جامعه در مقابل يك موقعيت مشخص است بنابراين يك نهاد شبكهاى از روابط و فعاليتهاى منظم اجتماعى است كه دستاندركاران آن سعى در پابرجا نگهداشتن آن دارند.
بنابراين" ميد" مفهوم نهاد را با مفهوم «ديگران عام» يا «ديگران تعميم يافته»(Generalized others) پيوند مىدهد. وى نهاد را، تحميل شده بر فرد مىداند و در عينحال معتقد است كه خلاقيت فردى در آن دخيل است.[١]
شايان ذكر است كه «ميد» به چهار نهاد اساسى توجه دارد كه اين نهادها در روند تطور اجتماعى از طريق پيوستن اعمال انسانها به يكديگر و ايجاد مجموعههاى بزرگتر بوجود آمدهاند. اين چهار نهاد عبارتند از: نهاد ارتباطات، مبادلات اقتصادى، اعتقادات و علائق مذهبى و ستيز اجتماعى.
بنابراين نهاد اجتماعى از نظر ميد صورتى ذهنى دارد و مجموعه نگرشهاى ديگران است، و از طرفى داراى ابعادى عينى است كه در اين مورد اشكال سازمان يافته آن در نظر است كه قبل از فرد وجود داشته و بعد از او نيز وجود دارد و در طول زمان برحسب آرمانهاى بشرى قابل تغيير است.[٢]
برگر و لاكمن: «برگر و لاكمن» از جمله صاحبنظران مكتب پديدارشناسى، در اين رابطه به بحث مىپردازند و «ريتزر» آنرا در كتابش چنين توضيح مىدهد:
" در اين فرآيند (نهادى شدن)، احساسى از واقعيت اجتماعى شكل مىگيرد و مردم بايد امور را خارجى سازى كنند؛ يعنى بايد براى بقاء، چيزهايى را كه نياز دارند توليد كنند و با ديگران كنش متقابل نمايند. «برگر و لاكمن» نهاد را يك نوع فرايند متقابل نوعسازى مىدانند. اين طرز نگرش خردنگرانه از نهاد است كه با
[١] -
Ritzer, George, The Sociological Theory, Free Press, p: ٩٨٣.
[٢] - توسلى، غلامعباس- نظريههاى جامعهشناسى، انتشارات سمت، ١٣٦٩، ص ٣١٣.