بن حنبل است كه صريحا مستثنى منه را ذكر كرده كه همان مسجد باشد و ظاهرا حكمت نهى هم اينست كه مسجد در هر جا است و از نظر فضيلت يكى است و سفر كردن و تحمل مشقت براى نماز خواندن در مسجد بيهوده است.

بنابراين اين حديث بهيچ‌وجه نهى از سفر كردن براى زيارت پيغمبر اكرم (ص) و امامان و اوليا را نمى‌كند و نيز در دين اسلام شكى وجود ندارد كه سفر براى تعليم علم و براى تجارب و براى صله‌رحم و تفريح و امور سياسى و غير اينها جايز است درحاليكه اگر مستثنى منه را عام فرض كنيم- كه دليلى ندارد- همه اين سفرها ممنوع ميشود دقت كنيد.

(س- ٤٠): بعضى از ملاصاحبان ميگويند كه ايمان بخدا در فطرت آدمى بوديعت سپرده شده است و كفر عارضى است شما چه ميگوئيد كمونستان و ماديين انرا انكار ميكنند و ميگويند ايمان تلقينى است، انان گاهى فقيران را عامل دين ميدانند كه خود را به ان تسلى مى‌دهند و گاهى سرمايه‌داران را عامل دين ميدانند كه فقيران را از چپاول اموال خود منصرف كنند؟

(جواب): از ظاهر آيه مباركه‌ فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ‌ استفاده ميشود كه ايمان فطرى است و احاديث معتبرى وارد شده است كه توحيد و خداشناسى فطرى انسانها است و نيز از بعضى احاديث وارده در تفسير آيه مباركه‌ وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ‌ (اگر از انان بپرسى كه اسمانها و زمين را كى آفريده هر آينه خواهند گفت كه خدا) بدست مى‌ايد كه اين جواب كفار جواب فطرت‌