علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٠٢ - غالیان و اندیشه تحریف قرآن

٥. محمد بن سليمان

محمد بن سليمان الديلمي البصري، در زنجيره سند، بيست روايت از روايات تحريف واقع شده است.

اكثر اين رواياتش هم از پدرش (سليمان) نقل مي‌كند. وي را شيخ طوسي در الرجال خود يك‌بار در رديف اصحاب امام كاظم٧ و با اين عبارت تضعيف كرده است:

لهُ كتاب يرمي بالغلو.

و يك‌بار هم در رديف اصحاب امام‌ رضا٧ با اين عبارت آورده است:

يرمي بالغلو، بصري، ضعيف.[١]

نجاشي درباره‌اش مي‌نويسد:

ضعيف جداً لا يعول عليه في شيء... لا يعمل بما تفرد به من الرواية؛[٢]

بسيار ضعيف است و در هيچ چيز به او اعتماد نمي‌شود و به رواياتي كه فقط او ناقل آنهاست، عمل نمي‌گردد.

ابن‌غضايري نيز با اين عبارت به ديدگاه غاليانه او اشاره مي‌كند:

ضعيف في حديثه، مرتفع في مذهبه لا يلتفت اليه؛[٣]

در روايت، ضعيف است و در مذهب، قايل به ارتفاع است و به او اعتنايي نمي‌شود.

٦. سهل بن زياد

اين راوي هم با نام دقيق سهل بن زياد ابو سعيد الآدمي الرازي، در سند نوزده روايت از روايات تحريف واقع شده است.

نجاشي درباره او مي‌نويسد:

كان ضعيفاً في الحديث غير معتمد عليه فيه و كان احمدبن محمدبن عيسي يشهد عليه بالغلو و الكذب و اخرجه من قم الی الري و كان يسكنها...؛[٤]

در نقل روايت، ضعيف و غير قابل اعتماد است. احمد بن محمد بن عيسي به غلو و دروغ‌گويي او شهادت داد و او را از قم اخراج كرد و به ري فرستاد.

كه دلالت بر گرايش غاليانه او دارد.

[١]. رجال النجاشي، ص٣٣٢.

[٢]. الفهرست، ص٢٢٣.

[٣]. رجال الكشي، ص٥٤٦.

[٤]. البيان في تفسير القرآن، ج١٧، ص٣٢٠.