علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٠١ - غالیان و اندیشه تحریف قرآن
شيخ طوسي يك بار، وي را در رديف اصحاب امام رضا٧ آورده و دربارهاش مينويسد:
صيرفي، يرمي بالغلو لهُ كتاب.
و يك بار هم در شمار اصحاب امام كاظم٧ آورده و مينويسد:
ازدي، صيرفي، يرمي بالغلو، له كتاب.
و يك بار هم نام او را در بين اصحاب امام صادق٧ ذكر ميكند. هر سه اين افراد از نظر صاحب معجم الرجال الحديث، يك نفر هستند كه از سوي شيخ، به ضعف و غلو متهم شده است.[١]
٤. محمد بن سنان
نام دقيق او محمد بن سنان الزاهري است و اهل كوفه است. اين راوي پرماجرا و پربحث نيز در سند ٢٩ روايت از روايات تحريف واقع شده است.
ابنغضايري مينويسد:
وي، ضعيف و اهل غلو است و نميتوان به او اعتماد كرد.[٢]
شيخ طوسي هم درباره او ميگويد:
محمدبن سنان: له كتب و قد طعن عليه و ضعف.... و جميع ما رواه الا ما كان فيها من تخليط أو غلو، اخبرنا به جماعة...؛[٣]
مورد طعن، واقع شده و تضعيف شده است. و همه روايات او براي ما نقل شده است بجز آنهايي كه مشتمل بر غلو و تخليط است.
كه اين عبارت، اهل غلو بودن محمد بن سنان را ميرساند.
قابل ذكر است كه محمد سنان، در كتب رجالي، از طرفي ضعيف شمرده شده و از طرفي اعتماد بزرگان اصحاب به وي نيز مشهود است. آيةالله خويي درباره وي مينويسد:
آنچه از روايات به دست ميآيد، آن است كه محمد بن سنان، از دوستداران اهل بيت پيامبر بوده است و ممدوح است و اگر مشكلي هم در وي وجود داشته، زايل شده و از بين رفته است و معصوم از وي راضي گرديده است.[٤]
اين تعارض ديدگاهها در مورد وي برخي را نيز بر آن داشته است كه بگويند مراد از ضعف اين راوي، ضعف از ناحيه غلو وي است، نه از جهت خودش.
[١]. فهرست نسخههاي خطي كتابخانه آية اللّه مرعشي نجفي، ج٤، ص٢٤٣.
[٢]. «بررسي و نقد روايات تحريف»، ص٥٣ - ٥٥.
[٣]. همان، ص٨٢.
[٤]. رجال الكشي، ص٥٥٢.