١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٦٩ - قاعده شناخت صحابه پيامبر با محوريت احاديث پيامبرم

وجود قرآن تحريف نشده و روايات صحيح پيامبر، جاودانگي قرآن و شريعت پيامبر امري مسلم است و اين امر ارتباط تنگاتنگي با اثبات عدالت صحابه و عدم فحص در عدالت آنها ندارد.

از امام اهل حديث، ابوزرعه نيز نقل شده است:

اگر ديدي كسي در مقام عيب‌جويي و خرده‌گيري بر يكي از اصحاب پيامبر خدا٦ است، بدان كه او زنديق است؛ زيرا مي‌دانيم كه رسول خدا٦ و قرآن و آنچه در قرآن آمده است، هم حق و درست است و تمامي آنها را هم همان اصحاب رسول خدا٦ به ما رسانيده‌اند. بنابراين، كساني كه به عيب‌جويي اصحاب رسول خدا بپردازند، درصدد هستند كه گواهان ما را بر همة اين مدارك و مطالب از اعتبار و اهميت بيندازند تا در پي آن، به راحتي بتوانند قرآن و سنت راباطل و بي‌اعتبار اعلام كنند؛ در صورتي كه زنديقان از هر كسي ديگر سزاوارترند تا پرده‌شان دريده شود و مورد انتقاد قرار گيرند.[١]

آيا به راستي اعتبار قرآن و سنت به گواهي صحابه است كه اگر صحابه مورد انتقاد قرار گيرند، قرآن و سنت از اعتبار بيفتد؟ و آيا منتقدان از صحابه، همة صحابة پيامبر را يك جا مورد جرح قرار داده‌اند و يا ملاك و مداركي داشته‌اند. امام جرح و تعديل، ابوحاتم رازي، از بزرگان علم درايه و حديث اهل سنت، در مقدمة كتابش در مورد عدالت اصحاب پيامبر٦ مي‌نويسد:

اصحاب پيامبر٦ كساني هستند كه شاهد نزول وحي و قرآن بوده و چگونگي تفسير و تأويل آن را شناخته‌اند. خداوند ايشان را به همدمي پيامبرش٦ و ياري او و بر پا داشتن دين و نمودن آيينش برگزيده و آنان را براي مصاحبت پيامبرش پسنديده و رهبران ما قرار داده است. آنچه را پيامبر٦ از جانب خداي تعالي به آنان تبليغ كرده است، با تمام وجود خود فرا گرفته و به خاطر سپرده‌اند و در دين، فقيه و دانشمند شده‌اند. آنان به امر و نهي خدا و مراد و مقصود از آن، در پرتو ديداري كه با رسول خدا٦ و نظارتي كه بر نحوة تفسير قرآن و تأويل آن، به وسيله حضرتش بوده، آگاهي يافته و چگونگي استفاده و برداشت از قرآن را به خوبي و به روشني دريافته‌اند. خداي ـ عزّوجلّ ـ از اين‌كه آنان را بركشيده و امتياز پيشوايي امت را به ايشان ارزاني داشته است، بر آنان منت نهاده شك و ترديد و دروغ و اشتباه و بدگماني و خودپسندي و عيب‌جويي را از ايشان برداشته و عدول امتشان ناميده است. پس اصحاب پيامبر عادلان اين امت‌اند. پيامبر اكرم فرمودند: «بلغوا عني و لو آية وحدّثوا عنّي و لاحرج».

پس، اصحاب پيامبر٦ در همة شهرها و مرزها پراكنده شدند و در جنگ‌ها و نبردها و پيروزي‌ها شركت جسته، مقامات حكومتي قضاوت و داوري در دعاوي را بر عهده گرفتند. اينان چنين بودند تا آن‌گاه كه خداوند ايشان را به سوي خود فرا خواند كه خشنودي خدا و بخشايش و رحمت او بر همة آنان باد.[٢]

به طور كلي، نقد و اشكال‌گيري از شخصيت صحابه از سوي علماي اهل سنت شديداً منع شده تا آنجا كه ذهبي مي‌گويد:


[١] سوره فتح، آيه ١٨.

[٢]. اسد الغابة، ج١، ص٣.