از قوانين زندگي، تنظيم روزي است كه بر اساس مصلحت انسان توسط خداوند متعال صورت مي‌گيرد و با عنوان تقدير روزي از آن ياد مي‌شود.[٢] اگر انسان باور کند که روزي به صورت حکيمانه تنظيم مي‌شود، تقاضاي بيشتر نخواهد کرد. دليل وحي و زياده طلبي، باور نداشتن به تنظيم حکيمانه روزي است. وقتي انسان قبول نداشت که آنچه اکنون دارد، به مصلحت او است، حرص و رغبت به دنيا پيدا مي‌کند. بنابراين، راه تنظيم رغبت و کاستن از زياده‌طلبي، باور به حکيمانه بودن تنظيم روزي است. رسول اللهˆ در اين باره مي‌فرمايد:

اِرضَ بِقِسمِ اللهِ تَکُن زاهِداً.[٣]

همچنين در حديث ديگري از آن حضرت آمده است:

أشرَفُ الزُّهدِ أن يسکُنَ قَلبُکَ عَلي ما رُزِقتَ.[٤]

از اين رو، اگر كسي از روزي خداوند راضي نباشد، نمي‌توان وي را زاهد دانست. رسول خدا ˆاز قول حضرت خضر٧ در اين باره مي‌فرمايد:

... مَن يحَقِّرُ حالَهُ و يتَّهِمُ اللهُ بِما قَضي لَهُ، کَيفَ يکونُ زاهِداً؟![٥]

امام كاظم٧ روش شناختي خرمندان در باره روزي را ـ كه آنان را به زهد وامي‌دارد ـ چنين بيان مي‌فرمايد:

يا هِشام! إنَّ العُقَلاءَ زَهِدوا فِي الدُّنيا و رَغِبوا فِي الآخِرَةِ؛ لاِءَنَّهُم عَلِموا أنَّ الدُّنيا طالِبَةٌ مَطلوبَةٌ، و َالآخِرَةَ طالِبَةٌ و مَطلوبَةٌ، فَمَن طَلَبَ الآخِرَةَ طَلَبَتهُ الدُّنيا حَتّى يَستَوفِيَ مِنها رِزقَهُ، و مَن طَلَبَ الدُّنيا طَلَبَتهُ الآخِرَةُ فَيَأتيهِ المَوتُ فَيُفسِدُ عَلَيهِ دُنياهُ وآخِرَتَهُ.[٦]

اين روش مي‌تواند الگوي كساني باشد كه مي‌خواهند زهد در دنيا داشته باشند تا از فوايد آن بهره‌مند شوند.

[١]. المستدرك علي الصحيحين، ج١، ص٥٣١، ح١٣٨٧؛ سنن ابن ماجة، ج١، ص٥٠١، ح١٥٧١.

[٢]. إرشاد القلوب، ص١٥.

[٣]. نهج البلاغة، خطبة ١٦٥؛ تنبيه الخواطر، ج١، ص٦٨؛ بحار الأنوار، ج٨، ص١٦٢، ح١٠٤.

[٤]. قرآن كريم مي‌فرمايد: Gقُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَليلٌF سوره نساء، آيه ٧٧.

[٥]. غرر الحكم، ح٣٢٠٩؛ عيون الحكم والمواعظ، ص١٢٢، ح٢٧٧٤ و فيه «أعرف» بدل «أحقّ».

[٦]. غرر الحکم، ح١١٠٠١؛ عيون الحکم والمواعظ، ص٥٥٦، ح١٠٢٤٣.