اصالة الاباحه: در نظر شيخ بهايي آيه Gإِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ * فِي كِتَابٍ مَكْنُونٍ * لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمـُطَهَّرُونَF نص در تحريم مس مصحف، بدون طهارت نيست؛ چرا كه احتمال مي‌رود ضمير در «لَا يَمَسُّهُ» به «كِتَابٍ مَكْنُونٍ» برگردد و اين ارجح از احتمال بازگشت آن به قرآن است و در ادامه، دليل سوم بر قوت احتمال ارجح و نظر حُكمي خودش را چنين بيان مي‌كند:

و لأنّ الاصل الإباحة حتی تثبت الحرمة؛

اصل بر اباحه است تا زماني كه حرمت آن ثابت شود.[١]

حجيت تقرير و فعل معصوم: در مسأله نجس شدن چاه در اثر ملاقات با نجاسات فقها به احاديث متعددي از جمله حديث«... عن البئر تكون في المنزل فتقطر فيها قطرات من بول أو دم... ما الذي يطهرها حتی يحل الوضوء منها للصلاة؟ فوقع٧ في كتابي بخطّه: تنزح دلاء منها» استناد كرده‌اند. شيخ بهايي در تبيين چگونگي دلالت اين روايت بر نجس شدن آب چاه مي‌نويسد:

عبارت«حتي يحل الوضوء منها»، در اين روايت، صريح در نجاست آب چاه در اثر اين‌گونه ملاقات است؛ هر چند كه اين عبارت از سخن راوي است، لكن تقرير معصوم٧ (سكوت وي در برابر آن) حجت است[٢].

همچنين ذيل آيه وضوء Gفَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمـَرَافِقِ...F، در تبيين چرايي نظر شيعه در شستن دست‌ها از آرنج به پايين، مي‌نويسد:

استدلال به وجوب آغاز كردن شستن از انگشتان، استدلالي پوچ است؛ چون آيه هر دو احتمال را برمي‌تابد، لكن ما شيعيان وجوب آغازيدن از مرافق (آرنج‌ها) را از فعل امامان خود شناخته‌ايم.[٣]

همچنين، بهره‌مندي از اصطلاحاتي چون، امر[٤]، نهي[٥]، اباحه امر بعد از حظر[٦]، مقدمه واجب[٧]، مفهوم غايت[٨]، مفهوم اولويت[٩]، اجماع[١٠]، استصحاب[١١] و ..... از ديگر تلاش‌هاي اصولي شيخ بهايي در تحصيل معناي شرعي احاديث باب طهارت است.

[١]. همان، ص٣٤٥.

[٢]. براي گونه‌هايي از روش وي ر.ك: همان، ص١٩٣، ص١٩٤، ص١٩٧، ص٢١٦، ص٢٢٣، ص٢٢٩، ص٢٣٧، ص٢٦٤، ص٣٨١ و ص٤٣٣.

[٣]. همان، ص٣٠٢، ص٣٠٤، ص٢٢٨ و ص٢٣٣.

[٤]. همان، ص٣٠٨.

[٥]. همان، ص٢٢٨.

[٦]. همان،ص٢٤٥.

[٧]. همان.

[٨]. همان ص٣٤١.

[٩]. همان، ص٣٣٤- ٣٣٩.

[١٠]. همان، ص٣٠٧. نيز مراد از «الفقيه» را در روايت صاحب الامر٤ دانسته است.

[١١]. همان، ص٣٤٩.