حکمت‌ها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٧ - تعصب باطل

اَلْحَدِیثِ أَسَفاً[١]. خطاب به رسول اکرم است، می‌فرماید: شاید تو از غصۀ اینکه اینها در گمراهی باقی بمانند می‌خواهی خودت را تلف کنی. در آیۀ دیگر می‌فرماید: لَعَلَّک باخِعٌ نَفْسَک أَلاّ یَکونُوا مُؤْمِنِینَ[٢] شاید خود را هلاک کنی که چرا آنها ایمان نمی‌آورند. در آیۀ دیگر می‌فرماید: لَقَدْ جاءَکمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکمْ عَزِیزٌ عَلَیْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیْکمْ بِالْمُؤْمِنِینَ رَؤُفٌ رَحِیمٌ[٣] پیمبری از خود شما به سوی شما آمد که بدبختیها و رنجهایی که شما می‌کشید بر او گران و دشوار است، حرص می‌ورزد به هدایت شما، نسبت به شما رئوف و مهربان است.

به علی علیه السلام خبر دادند که از طرف معاویه جمعیتی آمده اند و شهر انبار را غارت کرده اند، حتی زینت و زیورهای زنان مسلمان و یا زنان کافری که در پناه مسلمانان بوده اند از آنها گرفته اند. علی وقتی که این مطلب را با اصحاب در میان می‌گذارد و آنها را تحریض می‌کند بر ایستادگی در برابر این گونه تجاوزها، می‌فرماید:

فَلَوْ اَنَّ امْرَأً مُسْلِماً ماتَ مِنْ بَعْدِ هذا اَسَفاً ما کانَ بِهِ مَلوماً بَلْ کانَ بِهِ عِنْدی جَدیراً[٤].

حالا حساب بکنیم ببینیم خوب است انسان این امور را حس نکند و درک نکند تا در خوشی و آسایش باشد و یا آنکه خوب است حس کند و درک نماید و رنج ببرد. این درد و این رنج هزار بار بر آن آسایش ترجیح دارد. بعضی آرزوها هست که آرزوی مقدس است، بعضی از دردها و رنجها هم هست که محبوب و مقدس و قابل احترام است و انسانیت انسان وابسته به آنهاست. آن رنجی است که برای خلق خدا و به خاطر آنها باشد، رنجی است که از حساس بودن و درّاک بودن باشد.