ميكنند و خلاف ظاهر آيه نيز هست و بعضى گفته‌اند غلامانند و حديث زراره صريح است در آن كه مراد غلامانند و بس و كنيزان داخل نيستند و بعضى گفته‌اند غلامان و كنيزان هر دو داخل‌اند و حديث صحيح فضيل بن يسار صريح است در اين و ممكن است نسبت بكنيزان محمول بر استحباب باشد يا تقيه‌ دويم آنكه‌ اين آيه دلالت ميكند بر آنكه غلام نيز مانند اطفال محرم باشد و اقلا فرقى ميان ايشان و آزاد باشد و مؤيد قول اين جماعت ميشود كه غلامان و خواجه‌سرايان را محرم ميدانند سيم آنكه‌ تكليف اطفال باستيذان باشد با آنكه ايشان مكلف نيستند چه معنى دارد بعضى گفته‌اند مراد تكليف اولياى ايشان است كه ايشان را تمرين بر اين بكنند و آنكه فرموده است كه باكى بر شما و ايشان نيست اشعار باين دارد و بعضى گفته‌اند اين بر سبيل استحباب است و تكليف استحبابى نسبت بايشان ميباشد و اول اظهر است و بر هر تقدير مراد صبى مميز است كه تميز ميان نيك و بد و عورت و غير عورت كند چهارم‌ گفته‌اند تخصيص اين اوقات ثلثه از براى آنست كه در هر يك مظنه كشف عورت و اكثر بدنست اما پيش از نماز صبح از براى آنكه وقتى است كه از خواب برمى‌خيزند و سر را ميگشايند و تبديل جامه شب بجامه روز ميكنند و همچنين وقت ظهر وقت قيلوله است و مضاجعت با يكديگر و انداختن بعضى از جامه‌ها و همچنين بعد از عشاء وقت تبديل جامه روز است بجامه شب و مضاجعت با زنان و بعضى گفته‌اند در اين اوقات جماع ميكرده‌اند كه نماز را با غسل بكنند از اين جهت منع از دخول بغير اذن شده است و كلينى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه ميبايد خادم تو چون بحد بلوغ برسد رخصت بطلبد در سه وقت عورت هر چند خانه او در ميان خانه خود تو باشد و خدا از براى اين امر كرده است كه در اين اوقات رخصت بطلبند كه اينها ساعت غفلت و خلوتند پنجم‌ طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ‌ تأكيد و تعليلى است از براى آنكه در غير اين سه وقت رخصت گرفتن ايشان در كار نيست زيرا كه چون شما را بايشان احتياج و ايشان را بر شما رجوع است و اگر در همه اوقات بايد كه رخصت بطلبند كار بر همه دشوار ميشود- و از جمله احكام ضرورى سلام و جواب است حقتعالى ميفرمايد وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها هرگاه تحيت كنند شما را بنوعى از انواع تحيتها پس تحيت كنيد شما بنيكوتر از آن تحيت يا رد كنيد آن را بدرستى كه خدا بر همه چيز حساب‌كننده و شاهد است‌