کتاب اول - که منزل دهم می‌شود - کتاب تنبیه الخواطر ورام[١٦] است. این متن به سادگی کتاب‌های پیشین نیست و دقت بیشتری می‌طلبد. این کتاب دربردارنده متون ناب و روایات منفرد - متونی که در دیگر منابع نیست - است. متون ناب و تحفه‌ای که در جای دیگر گیر نمی‌آید. بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی تنبیه الخواطر را با نام مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، به فارسی ترجمه و چاپ کرده است.

٢. منزل یازدهم، نهج البلاغه (نامه‌ها)

در منزل یازدهم به نامه‌های نهج البلاغه می‌رسیم. در مرحله اول، حکمت‌ها مطالعه گردید و در مرحله دوم، نامه‌ها. نامه‌ها نیز دو گونه است: گونه اول نامه‌ها، مثل نامه‌های امیر المؤمنین٧ به معاویه است که دارای متنی ادبی و بسیار فاخر است. این گونه نامه‌ها مناسب این مرحله نیست؛ چون در این مرحله ادبیات و ظرافت‌های معانی و بیان مد نظر نیست. گونه دوم نامه‌هایی است که چنین ادبیاتی ندارد. از این رو، سه نامه بسیار زیبا از دسته دوم برای این منزل در نظر گرفته شده است: یکی نامه ٦٩ است که امیر المؤمنین٧ به حارث همدانی نوشته‌اند. متن آن کوتاه و مثل حکمت‌هاست که در قالب نامه آمده است؛ یعنی بسیاری از حکمت‌ها را حضرت در این جا جمع کرده‌اند. نامه دیگر، نامه ٣١ است که امیرالمؤمنین٧ به امام حسن٧ نوشته‌اند. می‌توانیم بگوییم که نامه ٣١ بسط و تفصیل یافته نامه ٦٩ است؛ یعنی نامه ٦٩ خلاصه نامه ٣١ است. بسیاری از مطالبی که در نامه ٦٩ در یک جمله آمده، در نامه ٣١ در دو یا سه سطر بیان شده است؛ بیاناتی که هر کدام زیبایی خاص خود را دارند. ابتدا نامه ٦٩، چون متنی کوتاه و راحت است و در ذهن می‌ماند، ‌خوانده شود و در ادامه، به نامه

[١٦] . تنبيه الخواطر و نزهة النواظر، معروف به مجموعه ورّام، نوشته ورام بن ابی فراس مالكی اشتری (م٦٠٥ق) در موضوع اخلاق و مواعظ است. نكته زيبايی كه در اين كتاب رعايت شده، آن است كه هر صفت حسنه و ضد آن كه رذيله است به دنبال يكديگر ذكر شده‌اند و راه علاج رذيله و كسب حسنه هم بيان شده است؛ مثلاً پس از كبر، فضيلت تواضع ذكر شده و راه علاج كبر به دنبال آن آمده است.