حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٥ - برنامه مطالعاتی «حدیثخوانی روشمند»
احساس میشود.
بنا بر آنچه گذشت، متن مورد نظر در منزل پنجم، حکمتهای کتاب نهج البلاغه است. اگر بتوان بیست و پنج ساعت مطالعه کرد، در مجموع، میتوان پنجاه، شصت متن را دید و روی ده متن هم متمرکز شد.
٢. منزل ششم، الخصال
متن مورد نظر در منزل دوم این وادی، احادیث سهتایی و چهارتایی کتاب الخصال[١١] شیخ صدوق است. این احادیث بلند نیست، ولی به کوتاهی روایات قبلی هم نیست. این روایات، دو یا سه سطری هستند. الخصال چند ترجمه دارد. این ترجمهها باید خوانده و نقد گردند. باید دید که آیا مترجمان توانستهاند مقصود امام٧ را به خوبی به فارسی برگرداند یا نه؟ در این منزل باید دقت را افزایش داد. دقت در این منزل نسبت به منزل پنجم مقداری بالاتر رفته است. البته هنوز مترجم محسوب نمیشوند. بنا بر این نباید سخت گیرانه عمل کنند، ولی به گونهای با مقایسه ترجمهها میتوانند اشتباهات فاحش را کشف کنند. نکتهای که در حدیث خوانی بسیار کاربرد دارد، شناخت آسیبهاست. این آسیب شناسی در ترجمه، در لغت، در فهم، در مراد، در جمع بین روایات، باید مد نظر باشد. نمیخواهیم بگوییم همه نقدها درست است یا نه، ولی میخواهیم بگوییم نگاهها باید ناقدانه باشد، نه پذیرنده. در مرحله قبل، نگاه، نگاهی پذیرنده بود؛ یعنی یک متن بود که روایات آن به همراه ترجمهاش خوانده میشد. و همین مقدار کافی بود، اما در این مرحله، نگاه پذیرنده صرف نیست، دقت میشود و خواننده به دنبال نقد جدی ترجمه است.
٣. منزل هفتم، روضة الواعظین
در منزل هفتم، باید کتاب روضة الواعظین،[١٢] اثر فتال نیشابوری مطالعه گردد. روضة الواعظین کتاب جالب و خوبی است؛ البته سند ندارد و جزء کتابهای مشهور ما نیست. نویسنده در این کتاب ابواب را به صورت موضوعی مرتب کرده و در هر باب،
[١١] . شيخ صدوق در اين كتاب روايات فراوانی درباره مسائل اخلاقی و عقيدتی و ديگر موضوعات مورد نياز جامعه بشری جمع آوری كرده است. مؤلف به شكلی زيبا و با توجه به اعداد يك تا هزار، روايات را دستهبندی نموده است.
[١٢] . روضة الواعظين و بصيرة المتعظين، اثر ابو علی، محمد بن حسن فتال نيشابوری( شهادت ٥٠٨ هجری) است كه در موضوع اصول عقايد و اخلاق و آداب و زندگينامه و فضائل معصومين عليهم السلام منتشر شده است.