حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣٨ - نگاهي نو به فضيلت اعتکاف از ديدگاه قرآن و اهلبيت

مسلمانان در حفظ و عمل به سیرة ایشان تلاش می‌کردند زیرا می‌دانستند هر عملی را که حضرت بر آن تأكيد مي‌كنند، بدون مصلحت نیست. يكي از عباداتی که رسول‌الله ٩ بر انجام آن تأکید و استمرار داشتند، اعتكاف است. بر اين اساس، انجام عمل عبادي اعتكاف، پيروي از سيرة پيامبر و عمل به آية ٢١ سوره «احزاب» است. اكنون چند نمونه از روایاتی که نشان‌دهندة ميزان تقید پیامبر به امر اعتکاف است، ذکر می‌گردد.

g.  نمونة اول: اقامه اعتکاف

توجه خاص پیامبر٩ به انجام باشکوه اعتکاف در روایتی از امام صادق ٧ این‌ گونه بیان شده است:

كَانَ رَسُولُ‌اللَّهِ إِذَا كَانَ الْعَشْرُ الْأَوَاخِرُ اعْتَكَفَ فِي الْمَسْجِدِ وَ ضُرِبَتْ لَهُ قُبَّةٌ مِنْ شَعْرٍ وَ شَمَّرَ الْمِئْزَرَ وَ طَوَى فِرَاشَهُ؛[٣٨٩] زمانی که دهة آخر ماه مبارک رمضان می‌شد، پیامبراکرم ٩ در مسجد معتکف می‌شدند و خیمه‌ای از جنس مو برای ایشان برپا می‌کردند و حضرت دامن به کمر می‌بست و بسترشان را جمع می‌کردند.

عبارت «إِذَا كَانَ الْعَشْرُ الْأَوَاخِرُ» نشانة استمرار است؛ یعنی رسم هر‌سالة پیغمبر‌اکرم ٩ اعتکاف بوده است. عبارت «شَمَّرَ الْمِئْزَرَ» به معنای بال زدن و بستن دامن به کمر، به نهایت تلاش در عبادت اشاره دارد.[٣٩٠] و تعابیر دیگری همچون: جمع کردن بستر و به‌پا کردن خیمه برای اعتکاف، نشان از اهمیت و فضیلت عملی است که زندگی عادی شخص اول جامعة اسلامی را معطوف خویش کرده تا نه به ‌صورت عادی انجام پذیرد، بلکه برای ادای آن، اقامه و قیامی صورت گیرد.

h.  نمونة دوم: اعتکاف هر ساله در ماه رمضان و پیوند آن با حکومت اسلامی

امام‌صادق ٧ در بيان سيره پيامبر ٩ درباره اعتكاف مي‌فرمايد:

اعْتَكَفَ رَسُولُ‌اللَّهِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فِي الْعَشْرِ الْأُوَلِ ثُمَّ اعْتَكَفَ فِي الثَّانِيَةِ فِي الْعَشْرِ الْوُسْطَى ثُمَّ اعْتَكَفَ فِي الثَّالِثَةِ فِي الْعَشْرِ

الْأَوَاخِرِ ثُمَّ لَمْ يَزَلْ يَعْتَكِفُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ؛[٣٩١] رسول‌خدا در ماه رمضان در دهة اول معتکف شدند؛ سپس در ماه


[٣٨٩]. کافی، ج٤، ص١٧٥.

[٣٩٠]. المصباح‌المنیر، ج٢، ص٣٢٢.

[٣٩١]. کافی، ج٤، ص١٧٥.