حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣٦ - نگاهي نو به فضيلت اعتکاف از ديدگاه قرآن و اهلبيت

c.   نمونة اول: معاشرت با خانواده، برتر از اعتکاف در مسجدالنبی

در کلمات معصومان ٨ تأکید فراوانی بر حفظ و تقويت بنیان خانواده وجود دارد. پیامبراکرم ٩ برای نشان دادن اهمیت هم‌نشینی با خانواده، آن را با عبادت پر‌فضیلتی همچون اعتکاف مقایسه کرده‌ و نشستن مرد در کنار خانواده‌اش را از اعتکاف در مسجد‌النبی بالاتر شمرده‌اند.[٣٨٣] آنچه در اين روايت مشهود است، ميزان بودن ثواب اعتكاف و شهرت آن است. اگر ثواب اين عمل عبادي، مشهور و مورد رغبت مردم نبود، پيامبر براي بيان اهميت موضوع خانواده آن را با اعتكاف مقايسه نمي‌كردند.

d.  نمونة دوم: نگاه به چهرة عالِم، برتر از یک سال اعتکاف

در اسلام، علم و صاحبان آن از احترام فراواني برخوردارند و علماي ديني به دليل اين‌كه در جايگاه هدايت مردم و معرفي اسلام قرار دارند، بيشتر مورد توجه ‌هستند. امام علي ٧ مي‌فرمايد: «الْنَظَرُ إلَى الْعالِمِ أَحَبُّ إلَى اللهِ مِنْ إعْتِكافِ سَنَةٍ في بَيْتِ الْحَرامِ»؛[٣٨٤] نگاه‌کردن به عالم نزد خداوند از یک سال اعتکاف در مسجدالحرام محبوب‌تر است. حضرت در این سخن مردم را به نگاه کردن به چهره علما تشویق كرده و آن را از یک سال اعتکاف، محبوب‌تر شمرده‌اند. در حقيقت، امام ٧ برای نشان دادن اهمیت هم‌نشینی با علما و توجه به آنان، اعتکاف را به عنوان شاخص، انتخاب کرده‌اند.

e.   نمونه سوم: رفع حاجت مؤمن معادل دو ماه اعتکاف در مسجدالحرام

اسلام، ديني است كه به جنبه‌هاي اجتماعي زندگي انسان توجه فراواني كرده و همواره در صدد است پيوندهاي اجتماعي را محكم كند تا انسان‌ها در جامعه امنيت رواني داشته باشند. يكي از زمينه‌هاي اين امنيت، زماني است كه مؤمني نيازمند شود. خداوند از مؤمنان ديگر انتظار دارد كه حاجت برادر مؤمن خود را برآورده كرده و او را از وضعيت سخت برهانند. امام صادق ٧ مي‌فرمايد:

کسی که در رفع حاجت برادر مؤمن خویش اقدام و تلاش کند و خداوند به دست او حاجت آن مؤمن را برآورده سازد، براي وي حج و عمره و دو ماه اعتکاف در مسجد‌الحرام و روزه آن را می‌نويسد و اگر او تلاش كند اما خداوند به دست او


[٣٨٣]. «جُلُوسُ الْمَرْءِ عِنْدَ عِيَالِهِ‌ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنِ اعْتِكَافٍ فِي مَسْجِدِي هَذَا» (نزهه الناظر و تنبیه الخواطر، ج٢، ص١٢٢).

[٣٨٤]. عدة‌الداعي، ص٦٦؛ ارشاد‌القلوب، ج١، ص١٦٦.