حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣ - برنامه مطالعاتی «حدیثخوانی روشمند»
٤. منزل چهارم، صفات الشیعه
منزل چهارم، مطالعه کتاب صفات الشیعه[٨] شیخ صدوق[٩] است. صفات الشیعه کتابی ساده و مناسب و دربردارنده مباحث بسیار مهمی است. اين اثر دارای ٧١ روايت بوده و برنامه زندگی برای شيعيان است. از اين رو، احاديثِ اوصافِ شيعه راهبردی و كاربردی است و مسئوليتهای شيعه بودن را آشكار مینمايد.
ii. وادی دوم: متن متوسط، درک متوسط
وادی دوم، یعنی آن که باید یک مرحله بالاتر رفت. متن روایات در این مرحله به سادگی مرحله اول نیست، درک و فهم فراگیران باید بالاتر برود. با گذراندن مرحله اول و صرف حداقل صد ساعت برای مطالعه حدیث، طلاب، اجمالاً حدیث خوان شدهاند و در حدیث خوانی مهارت ابتدایی پیدا کردهاند. در این وادی دیگر مطالعه ساده نیست، باید مقداری دقیقتر کار کرد و به معنای احادیث، بیشتر دقت کرد. البته این مرحله کار گسترده نمیخواهد و درک هم باید درک متوسطی باشد تا کم کم در مراحل دیگر به درک عمیق رسید.
١. منزل پنجم، نهج البلاغه (حکمتها)
منزل اول از وادی دوم، حکمتهای کتاب نهج البلاغه[١٠] و بررسی و مقایسه واژگانی است که در ترجمهها آمده است. نهج البلاغه دارای سه قسمت است: خطبهها، نامهها، حکمتها. ترتیب خواندن و مطالعه در این طرح، بر عکس چینش مرحوم سید رضی خواهد بود و ابتدا از قسمت حکمتها شروع میشود. متون حکمتها نیز گوناگون
[٨] . صفات الشيعة، اثر شيخ صدوق، ابو جعفر محمد بن علی بن حسين بن بابويه قمی(٣٠٥- ٣٨١ق) در بردارنده روايات ائمه: در باره صفات و ويژگیهای شيعه و اين كه شيعيان محمد و آل محمد : چه خصوصيتهايی را بايد دارا باشند تا شيعيان حقيقی آن بزرگواران باشند، است.
[٩] . شیخ صدوق، حدود سیصد کتاب و رساله داشته است که از این سیصد کتاب فقط شانزده کتاب ایشان در اختیار ماست؛ یعنی حدود پنج درصد کتابها و نوشتههای ایشان به دست ما رسیده است و ٩٥ درصد آنها متأسفانه در گذر تاریخ از دست رفته است. البته بسیاری از طلبهها حتی با این معدود آثار بر جای مانده نیز - که از منابع حدیثی شیعه به شمار میروند - به درستی آشنا نیستند.
[١٠] . نهج البلاغه نگاشته سید رضی (٣٥٩-٤٠٦ق) مشهورترین کتاب شیعی نزد غیر شیعیان است؛ یعنی اگر از غیر شیعهها یا با کسانی که با کتابهای اصلی حدیثی ما آشنا نیستند، بخواهیم که یک کتاب از کتب شیعیان را نام ببرند، به نهج البلاغه اشاره میکنند. و ضمناً تأثیرگذارترین کتاب حدیثی شیعه، بر جامعه غیر شیعه هم است. مطالب آن، آن قدر زیباست که معمولاً افراد را جذب میکند.