بررسى تطبيقى جامعه اسلامى و جامعه مدنى - خطیبی کوشکک، محمد - الصفحة ٨٢

١- ٤. قانون‌ قانون از ضروريات هر جامعه است، كه بدون آن جامعه نمى‌تواند قوام و استحكامى داشته باشد. در جامعه مدنى قوانين به وسيله نمايندگان مردم وضع مى‌شوند و محدوده حقوق و وظايف شهروندان و كارگزاران دولت را روشن مى‌كنند. بديهى است شفافيت هر چه بيش‌تر قوانين باعث حداقل اختلافات بر سر تفسير آنها خواهد شد.
٢- ٤. دولت‌ يكى از عناصر سازنده جامعه مدنى، عنصر دولت مسئول و پاسخگوست. دولتى كه خود را در مقابل مردم و مسئول بداند، و اطلاعاتش را از آنها مخفى نكند و در برآوردن مطالبات و خواسته‌هاى شهروندان نهايت تلاش و خدمت را ارائه دهد.
٣- ٤. تفكيك قوا قواى حاكم در هر جامعه، در كنار تعامل و همكارى، بايد از يكديگر مستقل باشند و در حوزه وظايف و اختيارات يكديگر دخالت نكنند.
٤- ٤. انتخابات‌ يكى از مؤلفه‌هاى اساسى و مهم جامعه مدنى وجود انتخابات است. زيرا جامعه مدنى جامعه‌اى است كه بر محور خواسته‌ها و مطالبات مردمى شكل مى‌گيرد. بنابراين مردم مستقيم يا غير مستقيم بايد در تعيين سرنوشت خود سهيم باشند و راه حضور غير مستقيم شهروندان در تعيين سرنوشت خود و جامعه، برگزارى انتخابات براى انتخاب كارگزاران دولت است.
٥- ٤. مجلس نمايندگان‌ چون جامعه مدنى بر مردم سالارى مبتنى است، حضور نمايندگان مردم در تعيين سرنوشت آنها و برنامه‌ريزى‌ها و تصميم‌گيرى‌ها ضرورى است. نمايندگانى كه ناظر بر