دانشنامه امام حسن علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨١٣ - متن قرارداد صلح امام حسن با معاویه
متن قرارداد صلح امام حسن با معاویه
در تاریخ متن قرارداد صلح امام حسن علیهالسلام با معاویه با کمی اختلاف و تغییر عبارت به این نحو آمده است:
قال علیهالسلام:
(بسم الله الرحمن الرحیم)
هذا ما صالح علیه الحسن بن علی علیهالسلام معاویة بن أبیسفیان
صالحه:
علی أن یسلم [الیه] ولایة المسلمین، علی أن یعمل فیهم بکتاب الله، و سنة
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم، و سیرة الخلفاء الراشدین، و لیس
لمعاویة [بن أبیسفیان] أن یعهد الی أحد من بعده عهدا، بل یکون الأمر من
بعده شوری بین المسلمین و علی أن الناس آمنون حیث کانوا من أرض الله تعالی
فی شامهم و عراقهم و حجازهم و یمنهم و علی أن اصحاب علی و شیعته آمنون علی
أنفسهم و نسائهم و أولادهم حیث کانوا و علی معاویة [بن أبیسفیان] بذلک عهد
الله و میثاقه و [أن] لا یبتغی للحسن بن علی، و لا لأخیه الحسین، و لا
لأحد من أهل بیت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم غائلة، سرا و لا
جهرا، و لا یخاف أحد منهم فی أفق من الآفاق، شهد علیه فلان بن فلان و فلان
بن فلان و کفی بالله شهیدا [١] .
امام حسن علیهالسلام فرمود:
(به نام خداوند بخشندهی مهربان)
(این
نوشتهای است که حسن بن علی بر پایهی آن با معاویة بن ابیسفیان صلح کرده
است: با او صلح کرد که سرپرستی مسلمانان را به او واگذار کند، بر این اساس
که در میان مسلمانان با کتاب خداوند و سنت رسول الله صلی الله علیه و آله و
سلم و سیرهی خلفاء راشدین رفتار کند. معاویة [بن ابیسفیان] حق ندارد که
برای کسی پس از خود بیعتی ستاند، بلکه پس از وی تصمیم، با شورای مسلمانان
خواهد
بود. و اینکه مردم در امان خواهند بود، در هر نقطهای از زمین خداوند [بزرگ] که باشند، در شام، عراق، حجاز و یا یمن.
و
اینکه یاران علی و شیعیان او، با جان و مال و زنان و کودکان خود، در
امانند، هر کجا که باشند. و با این [پیمان] عهد و میثاق خداوند بر معاویه
است و اینکه نه برای حسن بن علی و نه برای برادرش حسین و نه برای احدی از
خاندان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم توطئهای، چه آشکار و چه پنهان
برپا نکند و کسی از آنها در نقطهای از سرزمینها در بیم و هراس نباشد.
فلان بن فلان و فلان بن فلان شاهد این [عهدنامه] اند و خداوند به گواهی بس
است.)
(١) ١- ینابیع المودة، ج ٢، ص ٤٢٥، ب ٥٩، ط جدید، به نقل از الصواعق المحرقه، ص ١٣٦، ب ١٠.
٢- تجارب الأمم، ج ١، ص ٣٨٦.
٣- منتهی الآمال، ج ١، ص ١٦٧.
٤- کشف الغمة، ج ٢، ص ١٤٥.
٥- الفتوح، ج ٤، ص ٢٩٣.
٦- الغدیر، ج ١، ص ٦.
٧- موسوعة المصطفی و العترة، ج ٥، ص ٢٦٢.
٨- احقاق الحق، ج ١١، ص ٢٢١.
٩- بحارالانوار، ج ٤٤، ص ٦٥، ح ١٣، ب ١٩.
١٠- تاریخ چهارده معصوم علیهمالسلام، ص ٤٣٥.
١١- علی و فرزندانش (دکتر طه حسین)، ص ٢٠٧.