شیخ طوسی رحمه الله با سند خود از عبدالصمد نقل کرده است که او گفت:
به امام صادق علیه‌السلام عرض کردم:ای اباعبدالله! حدیث عقیل را برای ما بیان فرما. آن حضرت فرمود:عقیل به کوفه، نزد شما آمد. علی علیه‌السلام - در حالی که پیراهنی بلند به تن داشت - در صحن مسجد نشسته بود. عقیل از او درخواستی کرد. آن حضرت فرمود:می‌نویسم تا از ینبع [١] [مالی] به تو بدهند. عقیل عرض کرد:آیا غیر از این چیزی نیست؟ آن حضرت فرمود:نه. در این هنگام، حسن علیه‌السلام آمد و علی علیه‌السلام به او فرمود:برای عمویت دو جامه بخر. حسن علیه‌السلام دو جامه خرید. عقیل گفت:فرزند برادرم! این چیست؟ فرمود:این [از نوع] لباس امیرمؤمنان علیه‌السلام است! سپس عقیل جلو آمد و نزد علی علیه‌السلام نشست. عقیل دست خود را به این دو جامه می‌زد و [خطاب به خود] می‌گفت:أبایزید! [٢] چه لباس نرمی! امیرمؤمنان فرمود:حسن جان! به عمویت کمک کن. حسن علیه‌السلام عرض کرد:به خدا سوگند! هیچ پولی ندارم. علی علیه‌السلام فرمود:پس بگو یکی از لباس‌هایت را برایش بیاورند. حسن علیه‌السلام یکی از لباس‌های خود را به عقیل داد. سپس حضرت علیه‌السلام (به محمد حنفیه) فرمود:محمد! به عموی خود کمک کن. محمد عرض کرد:به خدا سوگند! پولی ندارم. علی علیه‌السلام فرمود:پس یکی از لباس‌های خود را به او بده...
عقیل گفت:ای امیرمؤمنان! اجازه بده نزد معاویه بروم. فرمود:آزادی. پس عقیل به سوی معاویه رهسپار شد. خبر آن به معاویه رسید. معاویه [به اطرافیان خود] گفت:به چابک‌ترین مرکب‌های خود سوار شوید و از زیباترین لباس‌های خود بپوشید؛ زیرا عقیل به سوی شما می‌آید. معاویه تخت خود را بیرون زد و چون عقیل نزد او آمد، گفت:ای ابایزید! خوش آمدی! به چه منظور دور افتاده‌ای؟ عقیل گفت:طلب دنیا از جاهایی که امیدش می‌رود. معاویه گفت:کامیاب شده‌ای و درست آمده‌ای. دستور دادم ١٠٠٠٠٠ (درهم یا دینار) به تو بدهند. معاویه ١٠٠٠٠٠ (درهم یا دینار) به او داد.
سپس گفت:نظرت درباره‌ی سپاهی که دیدی؛ سپاه من و سپاه علی، چیست؟ عقیل گفت:در جمع بگویم یا تنها؟ معاویه گفت:نه، در میان جمع بگو. عقیل گفت:بر سپاه علی گذر کردم و از آنان شبی چون شب پیامبر صلی الله علیه و آله و روزی چون روز پیامبر صلی الله علیه و آله دیدم؛ جز آن که رسول خدا صلی الله علیه و آله در میانشان نبود. بر سپاه تو گذر کردم و با اولین کسی که روبه‌رو شدم، ابوالاعور [٣] و گروهی از منافقان و تبعید شدگان رسول خدا صلی الله علیه و آله بود؛ جز آن که ابوسفیان در میانشان نبود.
معاویه سکوت کرد، تا این که مردم رفتند و گفت:ابایزید! تو با من چکار کردی؟! عقیل گفت:مگر من به تو نگفتم:در میان مردم بگویم یا تنهایی، و تو نخواستی؟! معاویه گفت:پس اینک از دشمنم [چیزی بگو و غصه‌ی دلم]بهبود بخش. عقیل گفت:این، بماند تا وقت رفتن.
چون روز بعد فرارسید، عقیل کیسه‌ها و بار و بنه‌ی خود را بست و به سوی معاویه رهسپار شد. معاویه اطرافیان خود را جمع کرده بود. عقیل چون نزد او رسید، گفت:ای معاویه! در جانب راست تو چه کسی است؟ معاویه گفت:عمرو بن عاص. عقیل خود را به خنده زد و گفت:همه‌ی قریش می‌دانند که هیچ کس بهتر از پدر او بزهای قریش را نمی‌شمرد. سپس پرسید:این کیست؟ معاویه گفت:ابوموسی. باز خود را به خنده زد و گفت:همه‌ی قریش در مدینه می‌دانند که در آن جا، زنی خوشبوتر از یقه‌ی پیراهن مادر او نبود.
معاویه گفت:ابایزید! از من بگو. عقیل گفت:حمامه را می‌شناسی؟! سپس به راه افتاد (و رفت)، در دل معاویه آشوبی افتاد، (با خود) گفت:مادری از مادرانم را نمی‌شناسم؟! پس دو نفر از نسب شناسان شامی را خواست و گفت:از یکی از مادرانم که نامش «حمامه» است و من او را نمی‌شناسم، خبر دهید. آنان گفتند:تو را به خدا! امروز از ما این را مخواه. معاویه گفت:بگویید وگرنه گردنتان را می‌زنم. شما درامانید. آنان گفتند:حمامه، جده‌ی هفتم ابوسفیان است که زناکار بود و در خانه‌ی خود از دنیا رفت.
امام صادق علیه‌السلام فرمود:عقیل از نسب شناس‌ترین مردم بود. [٤] .

[~hr~]پی نوشت ها:
(١) امیرمؤمنان علیه‌السلام در ینبع، املاک و چشمه‌هایی داشت که همه را (در راه خدا) وقف نموده بود. (معارف و معاریف، ج ١٠، ص ٦١٩.(.
[٢] أبایزید - چنان که از ذیل داستان پیداست - کنیه‌ی عقیل است.
[٣] ابوالاعور از مشرکانی بود که در جنگ احد، علیه سپاه اسلام جنگید. او از دوستان آل ابوسفیان و از دشمنان حضرت علی علیه‌السلام بود. (معارف و معاریف، ج ١، ص ٣٢٩ (.
[٤] امالی:٧٢٣ ح ١٥٢٤.