دانشنامه امام حسن علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٠٠ - روش برخورد با مال و ثروت دنیا
روش برخورد با مال و ثروت دنیا
امام حسن علیهالسلام در این بیان روش جمعآوری و مصرف اموال را گوشزد نموده و فرمود:
و
اعلم انک لا تکسب من المال شیئا فوق قوتک، الا کنت فیه خازنا لغیرک، و
اعلم ان فی حلالها حسابا و فی حرامها عقابا، و فی الشبهات عتابا، فانزل
الدنیا بمنزلة المیتة خذ منها ما یقیک، فان کان ذلک حلالا کنت قد زهدت
فیها، و ان کان حراما لم یکن فیه وزر، فاخذت کما اخذت من المیتة، و ان کان
العتاب فان العتاب یسیر، و اعمل لدنیاک کأنک تعیش ابدا، و اعمل لآخرتک کأنک
تموت غدا [١] .
(بدان که از مال دنیا چیزی بالاتر از روزیات «آنچه
میخوری» به دست نخواهی آورد و افزون بر آن، انباردار دیگران خواهی بود. و
بدان که در حلال آن حساب و در حرام آن عقاب بوده و در شبهاتش بازخواست وجود
دارد.
دنیا را به منزلهی مردار بدان و از آن به قدری که تو را زنده
نگه دارد، برگیر. پس اگر این [خوراک میته] حلال بوده باشد، تو در آن زهد
پیشه کردهای و چنانچه حرام بوده باشد، تو را از آن بار گناهی نخواهد بود و
تو از آن به مانند برخورداری از مردار، برخوردار شدهای و چنانچه مستوجب
سرزنش باشد، بازخواست از تو اندک خواهد بود. و برای دنیای خویش چنان بکوش
که گویا جاودان خواهی زیست (و در به دست آوردن دنیا عجله نکن) و برای آخرت
خویش چندان بکوش که گویا فردا خواهی مرد، (و برای کارهای آخرت عجله کن).)
(١) ١- کفایة الأثر، ص ٢٧٧.
٢- مستدرک الوسایل، ج ١٢، ص ٥١، ح ١ / ١٣٤٨٩ به نقل از کفایة الاثر، ص ٢٧٧.