دانشنامه امام حسن علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٠١ - نامه امام حسن به معاویه قبل از صلح
نامه امام حسن به معاویه قبل از صلح
پس از روشن شدن بیوفایی یاران امام حسن علیهالسلام آن حضرت نامهای به
عنوان پذیرش صلح به معاویه نوشت، و در آن شرایطی را برای صلح معین کرد و
آن نامه این است:
قال علیهالسلام:
أما بعد فان خطبی انتهی الی
الیأس من حق احییه و باطل امیته و خطبک خطب من انتهی الی مراده و اننی
اعتزل هذا الأمر و اخلیه لک و ان کان خلیتی ایاه شرا لک فی معادک و لی شروط
اشترطها لا تبهظنک ان وفیت لی بها بعهد و لا تخف ان غدرت (و کتب الشروط فی
کتاب آخر فیه یمنیه بالوفاء و ترک الغدر) و ستندم یا معاویة کما ندم غیرک
ممن نهض فی الباطل أو قعد عن الحق حین لم ینفع الندم، و السلام. [١] .
امام حسن علیهالسلام فرمود:
(اما
بعد از حمد و ثنای الهی، موقعیت من به آنجا رسیده که از اینکه حقی را بر
پای داشته و باطلی را بمیرانم مأیوس شدهام. و موقعیت تو موقعیت کسی است که
به مرادش دست یافته است. و من از این کار کناره گرفته و آن را برای تو وا
میگذارم.
هر چند واگذاری من، در قیامت برایت شر خواهد شد. و مرا شروطی
است که اگر به آنها عمل کنی تو را سخت نیاید و اگر حیلهگری پیشه کنی،
سبکبارت نکند، (و شرایط را طی نامهای دیگر برشمرد، که در آن آرزوی عمل و
ترک مکر از سوی وی را داشت.) و ای معاویه، به زودی چون کسی که برای باطل به
پاخاست و از حق فرو نشست پشیمان خواهی شد، زمانی که پشیمانی سودی ندارد.
با درود.)
(١) ١- بحارالأنوار، ج ٤٤، ص ٣٤، ح ١.
٢- علل الشرایع، ج ١، ص ٢٦٠، ب ١٦.