دانشنامه امام حسن علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٧٣ - ناچیز شمردن بخشش خود در برابر خداوند
ناچیز شمردن بخشش خود در برابر خداوند
روزی مردی به نزد امام حسن علیهالسلام آمد و از آن حضرت مالی طلبید، امام علیهالسلام فرمود:
یا
هذا، حق سؤالک یعظم لدی، و معرفتی بما یجب لک یکبر لدی، و یدی تعجز عن
نیلک بما أنت أهله، و الکثیر فی ذات الله عزوجل قلیل، و ما فی ملکی وفاء
لشکرک، فان قبلت المیسور، و رفعت عنی مؤونة الاحتفال و الاهتمام بما أتکلفه
من واجبک فعلت...
فقال: یابن رسول الله أقبل القلیل و أشکر العطیة و
أعذر علی المنع. فدعا الحسن علیهالسلام بوکیله و جعل یحاسبه علی نفقاته
حتی استقصاها، فقال علیهالسلام: هات الفاضل من الثلاث مأة ألف درهم، فاحضر
خمسین ألفا. و قال علیهالسلام: فما فعل الخمس مأة دینارا؟.
قال: هی
عندی. قال علیهالسلام احضرها. فأحضرها فدفع الدراهم و الدنانیر الی الرجل و
قال علیهالسلام: هات من یحملها لک فأتاه بحمالین فدفع الحسن علیهالسلام
رداءه لکری الحمالین. فقال موالیه: والله ما بقی عندنا درهم. فقال
علیهالسلام: لکنی أرجو أن یکون لی عند الله أجر عظیم [١] .
امام حسن علیهالسلام فرمود:
(ای
فلان! حق درخواست تو نزد من بزرگ است و شناخت من بدانچه که بر تو لازم
است، بر من سنگین است. دست من ناتوان از آن است که تو را بدانچه که
شایستهی آنی. برساند [مال] فراوان نزد ذات خدای بزرگ اندک است. و آن چه که
در اختیار من است، برای شکر تو کافی نیست. اگر آنچه را که در توان است،
پذیرفته و مرا از هزینهی گردآوری و اهتمام بدانچه که برای امور تو به عهده
خواهم گرفت را معاف سازی، پس چه بهتر که این کار را انجام دهی.
آن مرد
گفت: ای پسر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم قبول دارم اندک را، و شکر
آن عطیه را میگویم، و عذر آن را میپذیرم آن حضرت وکیل خود را طلب فرمود و
موجودی مال منزل را جویا شد و پس از بررسی هزینهی خانواده فرمود:
اضافه
بر سیصد هزار درهم را هر چه داریم حاضر کن. وکیل پنجاه هزار درهم را حاضر
ساخت. امام علیهالسلام فرمود: چه کردی آن پانصد دینار را که نزد تو بود؟.
گفت:
آن نزد من است. فرمود: آن را نیز بیاور. و آن حضرت همهی آن دراهم و
دنانیر را به آن مرد داد و فرمود: حمالی را بیاور تا اینها را بردارد.
او
دو حمال را آورد آن پولها را به پشت ایشان نهاده و آن حضرت ردای مبارک
خود را به عنوان کرایه به حمالان داد. یکی از خدمت کاران حضرت گفت: به خدا
قسم نزد ما حتی یک درهم باقی نمانده است. امام علیهالسلام فرمود: با این
حال امیدوارم مرا نزد خداوند پاداشی بزرگ باشد.
(١) ١- بحارالأنوار، ج ٤٣، ص ٣٤٧، ح ٢٠.
٢- حلیة الابرار، ج ٣، ص ٦٣، ح ٧ به نقل از الفصول المهمة، ص ١٥٧ و مطالب السؤول، ج ٢، ص ٩.
٣- کشف الغمة، ج ٢، ص ١٣٢.
٤- مستدرک الوسایل، ج ٧، ص ٢٧٠، ح ٢٠ / ٨٢١٠.
٥- موسوعة المصطفی و العترة، ج ٥، ص ٩٦.