دانشنامه امام حسن علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٩٦ - فلسفه بخشش به نیازمندان
فلسفه بخشش به نیازمندان
شخصی از امام حسن علیهالسلام پرسید: چرا به هیچ نیازمند درخواست کنندهای حتی در حال فقر و نداری جواب رد نمیدهی؟.
قال علیهالسلام:
انی
لله سائل، و فیه راغب، و أنا أستحیی ان اکون سائلا، و أرد سائلا، و ان
الله عزوجل عودنی عادة: ان یفیض نعمه علی و عودته ان افیض نعمه علی الناس
فأخشی ان قطعت العادة ان یمنعنی العادة و انشد یقول:
اذا ما آتانی سایل قلت مرحبا
بمن فضله فرض علی معجل
و من فضله فضل علی کل فاضل
و افضل ایام الفتی حین یسئل. [١] .
امام حسن علیهالسلام خطاب به خزانهدار فرمود:
(من
گدای خدایم و چشم به او دوختهام. من شرم دارم که خود سائل باشم و سائلی
را رد کنم. خدای بزرگ مرا به برنامهای عادت داده است که همواره نعمتهایش
را بر من فرو میریزد و من هم او را چنان عادت دادهام که نعمتهایش را بر
مردم فرو میریزم میترسم اگر برنامه را ترک کنم، او نیز برنامهاش را
واگذارد.
و این اشعار را سرود: وقتی درخواست کنندهای نزد من آید،
خواهم گفت خوش آمد به آن که فضل او بر من واجب فوری است. و از فضل او، فضلی
است بر هر صاحب فضلی و بهترین روزگار جوانمرد زمانی است که از او درخواست
میشود.)
(١) موسوعة المصطفی و العترة، ج ٥، ص ٩١ و ٩٦ و ص ٩١ با کمی تفاوت.