دانشنامه امام حسن علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤٤ - جود و بخشش قبل از درخواست
جود و بخشش قبل از درخواست
مالی از معاویه به دست امام حسن علیهالسلام رسیده بود، آن حضرت تمام آن
را بین نیازمندان تقسیم نمود و فقط پانصد دینار باقی مانده بود، خواست از
جایش برخیزد ناگهان دید عربی سوار بر شتر به سوی او میآید، به غلامش
فرمود:
قال علیهالسلام:
ادفع الیه هذه الدنانیر، و قل له: انک
أتیت و لم یبق عندنا سواها... فقال علیهالسلام له: انا أناس نعطی قبل
السؤال شحا علی ما رجاه السایل لنا. ثم أنشد:
نحن أناس جنابنا خضل
یسرع فیه الرجاء و الأمل
نبذل قبل السئوال نائلنا
شحا علی ما رجاه من یسل [١] .
امام حسن علیهالسلام فرمود:
(این
سکههای زر را به او بده و بگو: زمانی آمدی که همین مقدار باقی مانده.
اعرابی پولها را گرفت و گفت: ای پسر دختر پیامبر صلی الله علیه و آله و
سلم من سوی تو نیامدم مگر به قصد درخواست کمک شما از کجا حال مرا فهمیدی؟
حضرت امام حسن علیهالسلام شعری را به این مضمون فرمود:
ما مردمانی
هستیم که پیش از درخواست میبخشیم. زیرا دوست نداریم که کسی برای درخواست
از ما [خوار شود] ما مردمانی هستیم که درگاه ما آکنده است. چندان که امید و
آرزو به سوی آن شتاب میکند بدان کس که به ما چنگ زند، بذل میکنیم زیرا
بخل داریم بر آن که سؤال کننده آرزوی آن کند.)
(١) احقاق الحق، ج ١١، ص ١٥٢، ح ١٨ به نقل از کتاب (التبیان فی شرح الدیوان) ج ٣، ص ١٩٦ ط الحلبی بمصر (البغدادی العکبری).