دانشنامه امام حسن علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٧٠ - بنی امیه
بنی امیه
خبر از مدت حکومت بنیامیه و انقراض آن
روزی سفیان بن ابیلیلی نهدی
بر امام مجتبی علیهالسلام وارد شده و بدین گونه سلام کرد: «السلام علیک
یا مذل المؤمنین» امام علیهالسلام به او فرمود: بنشین خدا رحمتت کند...
قال علیهالسلام:
اجلس
یرحمک الله، ان رسول الله صلی الله علیه و آله رفع له ملک بنیأمیة، فنظر
الیهم یعلون منبره واحدا فواحدا، فشق ذلک علیه، فأنزل الله تعالی فی ذلک
قرآنا قال له: «و ما جعلنا الرؤیا التی أریناک الا فتنة للناس و الشجرة
الملعونة فی القرآن» [١] .
و سمعت علیا أبی رحمهالله یقول: سیلی أمر
هذه الأمة رجل واسع البلعوم، کبیر البطن، فسألته: من هو؟. فقال، معاویة، و
قال لی، ان القرآن قد نطق بملک بنیامیة و مدتهم، قال الله تعالی: «لیلة
القدر خیر من الف شهر» قال أبی: هذه ملک بنیأمیة [٢] .
امام حسن علیهالسلام فرمود:
(بنشین
خدا رحمتت کند. به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم (در رؤیا و یا در
حال بیداری) حکومت بنیامیه نشان داده شد و ایشان به آنها نگریست که بر
منبر او یک به یک بالا میروند. این بر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم
گران آمد. بدین سبب خدای بزرگ در این باره آیهای نازل کرد و به او فرمود:
«و ما آن رؤیایی را که به تو نشان دادیم فقط برای آزمایش مردم بود. و
همچنین شجرهی ملعونه را در قرآن ذکر کردیم.»
و من از پدرم علی که رحمت
خدا بر او باد شنیدم که فرمود کار این امت را مردی به دست میگیرد پر
(خوش) اشتها، با شکمی سیری ناپذیر و بزرگ. از ایشان پرسیدم: وی کیست؟
فرمود: معاویه. سپس به من فرمود قرآن حکومت بنیامیه را بازگو کرده است و
مدت آن را بیان نموده. خداوند بزرگ میفرماید: «شب قدر از هزار ماه بهتر
است.» پدرم فرمود: این مدت حکومت بنیامیه است.)
و در حدیث دیگر در
رابطه با مدت حکومت بنیامیه و سقوط آن نقل شده است که کسی به امام مجتبی
علیهالسلام راجع به صلح با معاویه و واگذاری حکومت اعتراض نمود.
قال علیهالسلام:
لا
تؤذنی یرحمک الله فان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم رأی بنیأمیة
فی المنام یصعدون منبره رجلا فرجلا فسآءه ذلک فأنزل الله تعالی (انا
أعطیناک الکوثر) [٣] و (انا انزلناه فی لیلة القدر و ما ادریک ما لیلة
القدر لیلة القدر خیر من ألف شهر) [٤] فکان ملک بنیامیة کذلک ثم انقطعوا و
صاروا مبتورین [٥] .
امام حسن علیهالسلام فرمود:
(خداوند تو را
بیامرزد مرا آزار مده، که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در رؤیا چنان
دید که بنیامیه فرد به فرد، از منبر او بالا میروند، این مسأله، آن حضرت
را افسرده کرد.
به این جهت خداوند این آیه را نازل فرمود: «ما به تو
خیر کثیر عطا کردیم» و «ما آن «قرآن» را در شب قدر نازل کردیم و تو
نمیدانی شب قدر چیست. شب قدر بهتر از هزار ماه است.» حکومت بنیامیه نیز
چنین است، سپس منقرض گردیده و نسلشان ریشهکن خواهد شد.)
(١) سورهی اسراء، آیهی ٦٠.
(٢) ١ - شرح ابنابیالحدید، ج ١٦، ص ١٦.
٢ - مسند الامام المجتبی علیهالسلام، ص ٣٦٧، ذیل ح ٥٣، س ١٢.
(٣) سورهی کوثر، آیهی ١.
(٤) سورهی قدر، آیهی ٣ -١.
(٥) این حدیث در منابع ذیل با تعابیر گوناگون نقل شده است که مضمون همهی نقلها یکی است؛
١- احتجاج، ج ٢، ص ٣٥.
٢- احقاق الحق، ج ٣، ص ٥٨٥، و ج ١١، ص ١٦١.
٣- اسد الغابة ج ٢، ص ١٤
٤- البدایة و النهایة، ج ٦، ص ٢٧٣، و ج ٨، ص ٢٠، و ج ١٠، ص ٥٢.
٥- الفتوح (لابن الأعثم الکوفی) ج ٤، ص ٢٩٧.
٦- الکامل فی التاریخ (لابن الأثیر) ج ٣، ص ٢٧٤.
٧- المستدرک للحاکم، ج ٣، ص ١٧٠ و ١٧١ و ١٧٥.
٨- بحارالأنوار، ج ١٨، ص ١٢٧، ح ٣٦، و ج ٤٤، ص ٥٨.
٩- تاریخ الخلفاء، ص ١٣.
١٠- تاریخ دمشق (ترجمة الامام الحسن علیهالسلام) ص ١٩٨، ح ٣٢٧.
١١- تفسیر البرهان، ج ٤، ص ٤٨٨، ح ٢٨.
١٢- جامع الاصول (لابن الأثیر) ج ٢، ص ٥١١، ح ٧٨٩.
١٣- جامع البیان فی تفسیر القرآن، طبری، ج ٣٠، ص ١٦٧.
١٤- جواهر المطالب، ج ٢، ص ٢٠٠.
١٥- شرح نهجالبلاغه ابنابیالحدید، ج ١٦، ص ١٦.
١٦- صحیح (سنن) ترمذی، ج ٥، ص ٤١٤، ح ٣٣٥٠، ب ٨٥.
١٧- فضایل الخمسة، ج ٣، ص ٣٠١ و ٣٠٢.
١٨-کنز الدقایق، ج ١٤، ص ٣٦٤، و ص ٤٦٣.
١٩. مسند الامام المجتبی علیهالسلام، ص ٨٠، ح ٧٥ و ص ٣٥٨، ح ٤١، و ص ٥٤١، ح ٣ و ٤، و ص ٥٨٩، ح ٢٦.
٢٠- مناقب ابنشهرآشوب، ج ٤، ص ٣٦.
٢١- نثر الدرر، ج ١، ص ٣٣١، ب ٤.
٢٢- نهایة الارب، ج ٧، ص ٦٣.