شيعه در اسلام - ط جديد - علامه طباطبایی - الصفحة ١٩٠
با سم شهيدش كرده است [١].
امام دهم در ايام حيات خود با هفت نفر از خلفاى عباسى. مأمون و معتصم و واثق و متوكل و منتصر و مستعين و معتز معاصر بوده است.
در عهد معتصم، سال دويست و بيست بود كه پدر بزرگوارش در بغداد با سم درگذشت. وى در مدينه بود و به امر خدا و معرفى امامان گذشته به امامت رسيد و به نشر تعاليم دينى مىپرداخت تا زمان متوكل رسيد.
متوكل در سال دويست و چهل و سه در اثر سعايتهايى كه كرده بودند يكى از امراى دولت خود را مأموريت داد كه آن حضرت را از مدينه به سامرا كه آن روز عاصمه خلافت بود جلب كند و نامهاى مهرآميز با كمال تعظيم به آن حضرت نوشته تقاضاى حركت و ملاقات نمود [٢] و البته پس از ورود آن حضرت به سامرا، در ظاهر اقداماتى به عمل نيامد ولى در عين حال آنچه مىتوانست در فراهم آوردن وسايل اذيت و هتك آن حضرت كوتاهى نمىكرد و بارها به منظور قتل با هتك، ما را احضار كرده و به امر وى خانهاش را تفتيش نمودند.
متوكل در دشمنى با خاندان رسالت در ميان خلفاء عباسى نظير نداشت و به ويژه با على عليه السلام دشمن سرسخت بود و آشكارا ناسزا مىگفت و مرد مقلدى را موظف داشت كه در بزمهاى عيش تقليد آن حضرت را در مىآورد و خليفه مىخنديد. و در سال دويست و سى و هفت بود كه امر كرد قبه ضريح حضرت امام حسين را در كربلا و همچنين خانههاى بسيارى كه در اطرافش ساخته بودند، خراب و با زمين يكسان نمودند و دستور داد كه آب به حرم امام بستند و دستور داد زمين قبر مطهر را شخم و
[١] . اصول كافى، ج ١، ص ٤٩٧- ٥٠٢؛ ارشاد مفيد، ص ٣٠٧؛ دلائل الامامه، ص ٢١٦- ٢٢٢؛ فصول المهمه، ص ٢٥٩- ٢٦٥؛ تذكرة الخواص، ص ٣٦٢ و مناقب ابنشهرآشوب، ج ٤، ص ٤٠١- ٤٢٠
[٢] . ارشاد مفيد، ص ٣٠٧- ٣١٣؛ اصول كافى، ج ١، ص ٥٠١؛ فصول المهمه، ص ٢٦١؛ تذكرة الخواص، ص ٣٥٩؛ مناقب ابنشهرآشوب، ج ٤، ص ٤١٧؛ اثبات الوصيه، ص ١٧٦ و تاريخ يعقوبى، ج ٣، ص ٢١٧