شيعه در اسلام - ط جديد
(١)
١١ ص
(٢)
١٣ ص
(٣)
٢١ ص
(٤)
٢٩ ص
(٥)
٣٢ ص
(٦)
٣٤ ص
(٧)
٣٥ ص
(٨)
٤١ ص
(٩)
٤٤ ص
(١٠)
٤٦ ص
(١١)
٤٩ ص
(١٢)
٥٠ ص
(١٣)
٥٣ ص
(١٤)
٥٥ ص
(١٥)
٥٦ ص
(١٦)
٥٧ ص
(١٧)
٥٩ ص
(١٨)
٥٩ ص
(١٩)
٦٠ ص
(٢٠)
٦٠ ص
(٢١)
٦٢ ص
(٢٢)
٦٣ ص
(٢٣)
٦٦ ص
(٢٤)
٦٧ ص
(٢٥)
٦٩ ص
(٢٦)
٧١ ص
(٢٧)
٧١ ص
(٢٨)
٧٢ ص
(٢٩)
٧٤ ص
(٣٠)
٧٥ ص
(٣١)
٧٥ ص
(٣٢)
٧٦ ص
(٣٣)
٧٦ ص
(٣٤)
٧٨ ص
(٣٥)
٨١ ص
(٣٦)
٨٤ ص
(٣٧)
٨٥ ص
(٣٨)
٨٦ ص
(٣٩)
٨٧ ص
(٤٠)
٨٩ ص
(٤١)
٨٩ ص
(٤٢)
٩٠ ص
(٤٣)
٩٢ ص
(٤٤)
٩٣ ص
(٤٥)
٩٣ ص
(٤٦)
٩٥ ص
(٤٧)
٩٥ ص
(٤٨)
٩٧ ص
(٤٩)
٩٨ ص
(٥٠)
١٠١ ص
(٥١)
١٠١ ص
(٥٢)
١٠٢ ص
(٥٣)
١٠٥ ص
(٥٤)
١٠٥ ص
(٥٥)
١٠٧ ص
(٥٦)
١٠٧ ص
(٥٧)
١٠٩ ص
(٥٨)
١١٠ ص
(٥٩)
١١١ ص
(٦٠)
١١٣ ص
(٦١)
١١٥ ص
(٦٢)
١١٥ ص
(٦٣)
١١٧ ص
(٦٤)
١١٩ ص
(٦٥)
١٢٠ ص
(٦٦)
١٢١ ص
(٦٧)
١٢٢ ص
(٦٨)
١٢٤ ص
(٦٩)
١٢٦ ص
(٧٠)
١٢٦ ص
(٧١)
١٢٧ ص
(٧٢)
١٣١ ص
(٧٣)
١٣٤ ص
(٧٤)
١٣٥ ص
(٧٥)
١٣٧ ص
(٧٦)
١٣٨ ص
(٧٧)
١٣٨ ص
(٧٨)
١٤٠ ص
(٧٩)
١٤٤ ص
(٨٠)
١٤٩ ص
(٨١)
١٤٩ ص
(٨٢)
١٥٠ ص
(٨٣)
١٥١ ص
(٨٤)
١٥٨ ص
(٨٥)
١٦٠ ص
(٨٦)
١٦٢ ص
(٨٧)
١٦٣ ص
(٨٨)
١٦٧ ص
(٨٩)
١٦٨ ص
(٩٠)
١٦٨ ص
(٩١)
١٧٣ ص
(٩٢)
١٧٥ ص
(٩٣)
١٨١ ص
(٩٤)
١٨٢ ص
(٩٥)
١٨٣ ص
(٩٦)
١٨٦ ص
(٩٧)
١٨٦ ص
(٩٨)
١٨٩ ص
(٩٩)
١٨٩ ص
(١٠٠)
١٩١ ص
(١٠١)
١٩٣ ص
(١٠٢)
١٩٣ ص
(١٠٣)
١٩٤ ص
(١٠٤)
١٩٥ ص
(١٠٥)
١٩٦ ص
(١٠٦)
١٩٨ ص
(١٠٧)
٢٠٣ ص
(١٠٨)
٢٠٦ ص
 
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص

شيعه در اسلام - ط جديد - علامه طباطبایی - الصفحة ١٠٧

ذات و صفت‌

اگر انسانى را مثلا مورد بررسى عقلى قرار دهيم خواهيم ديد ذاتى دارد كه همان انسانيت شخصى اوست و صفاتى نيز همراه دارد كه ذاتش با آنها شناخته مى‌شود ماننداين‌كه زاده‌ى فلان شخص است و پسر فلان كسى است داناست و تواناست و بلند قامت و زيباست يا خلاف اين صفات را دارد.

اين صفات اگرچه برخى از آنها مانند صفت اولى و دومى هرگز از ذات خود جدا نمى‌شوند و برخى مانند دانايى و توانايى امكان جدايى و تغيير را دارند ولى در هر حال همگى غير از ذات و هم‌چنين هر يك از آنها غير از ديگرى مى‌باشد.

اين مطلب (مغايرت ذات با صفات و صفات با همديگر) بهترين دليل است بر اين‌كه ذاتى كه صفت دارد و صفتى كه معرف ذات است هر دو محدود و متناهى مى‌باشند، زيرا اگر ذات نامحدود و نامتناهى بود صفات را نيز فرا مى‌گرفت و هم‌چنين صفات نيز همديگر را فرا مى‌گرفتند و در نتيجه همه يكى مى‌شد؛ مثلا ذات انسان مفروض همان توانايى بود و هم‌چنين توانايى و دانايى و بلند قامتى و زيبايى همه عين همديگر وهمه اين معانى يك معنا بيش نبود.

از بيان گذشته روشن مى‌شود كه براى ذات خداوندى عز وجل، صفت (به معنايى كه گذشت) نمى‌توان اثبات نمود، زيرا صفت بى تحديد صورت نمى‌گيرد و ذات مقدسش از هر تحديدى منزه است (حتى از همين تنزيه كه در حقيقت اثبات صفتى است).

معناى صفات خداوندى‌

در جهان آفرينش كمالات زيادى سراغ داريم كه در صورت صفات ظاهر شده‌اند اينها صفات مثبتى هستند كه در هر جا ظاهر شوند مورد خود را كامل‌تر نموده ارزش‌