قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٥٠
* ايضا قيام مثل قوام بمعنى ما يقوم به الشىء است وَ لا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِياماً نساء: ٥. اموال مايه قيام و قوام زندگى است اموال، انسان و زندگى انسان را برپا ميدارد طبرسى از ابو الحسن نقل ميكند كه در قيام سه لغت هست:
قيام و قوام و قيم (بر وزن عنب) و قيام چيزى است كه باعث قيام تو است.
جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ مائده: ٩٧. كعبه سبب قيام و قوام مردم است كه در «كعبه» خواهد آمد.
قَيِّم: بفتح قاف و كسر ياء طبرسى آنرا مستقيم گفته. أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ يوسف: ٤٠.
دستور داده كه جز او را نپرستيد آنست دين صحيح و راه راست. بعضى آنرا از قيام بمعنى ما يقوم به الشّىء گفتهاند چنانكه در اقرب قيّم امر را متولى امر گفته است يعنى آنست دينيكه قائم بمصالح و سبب اصلاح است، بعضى آنرا ثابت معنى كردهاند نگارنده قول وسط را مىپسندم.
قَيِّمَة مؤنّث قيّم است فِيها كُتُبٌ قَيِّمَةٌ ... وَ ذلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ بيّنة:
٣- ٥.
قُلْ إِنَّنِي هَدانِي رَبِّي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ دِيناً قِيَماً انعام: ١٦١.
قيم در قرآنها بر وزن عنب است ولى قيّما نيز خواندهاند طبرسى آنرا مانند گذشته مستقيم، بعضى مخفّف قيام بمعنى قوام يعنى دينيكه قائم بر مصالح مردم است.
قَيّوم از اسماء حسنى است و سه بار در قرآن مجيد ذكر شده است اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُ الْقَيُّومُ بقره:
٢٥٥- آل عمران: ٢. وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِ الْقَيُّومِ طه: ١١١. اصل قيّوم قيووم است و او اول بياء قلب شده و ادغام گرديده است چنانكه اصل قيّام قيوام بوده است.
لفظ قيّوم مبالغه و نماينده قيمومت
قرشى بنايى، على اكبر، قاموس قرآن - تهران، چاپ: ششم، ١٤١٢ق.
قاموس قرآن ؛ ج٦ ؛ ص٥١